Categorie: "Tip van de week"

Tip van de week: waar laat je de horizon?

Bij veel camera's en beeldbewerkingsprogramma's kun je hulplijnen bij de compositie oproepen. Hier ligt de horizon/waterlijn volgens de regel van de derden te hoog. Maar volgens de gulden snede is het weer precies goed. Heel verwarrend allemaal...

Bij veel camera’s en beeldbewerkingsprogramma’s kun je hulplijnen bij de compositie oproepen. Hier ligt de horizon/waterlijn volgens de regel van de derden te hoog. Maar volgens de gulden snede is het weer precies goed. Heel verwarrend allemaal…

Tot de officiële doodzondes in de fotografie schijnt ook een horizon die midden door het beeld loopt te horen. Zelf snap ik daar het fijne niet zo van, maar ik ben dan ook niet zo’n regeltjesfan. Dat mensen moeite hebben met een scheve horizon, kan ik begrijpen, zeker op landschapsfoto’s. Gelukkig hebben veel camera’s een elektronisch waterpasje aan boord om zo’n scheve horizon te vermijden. En als het toch verkeerd is gegaan, kun je de horizon makkelijk achteraf letterlijk rechtzetten met je beeldbewerkingsprogramma.

Veel camera’s, met name de betere compact- en systeemcamera’s, schieten je ook te hulp bij de compositie met een lijntjespatroon in de zoeker of op het scherm. Een gangbare indeling is in negen even grote vlakken, met drie horizontale en drie verticale lijnen. Heel leuk allemaal, maar ik vind het zoekerbeeld zonder zo’n schaakbordpatroon al druk genoeg.

Tip van de week: ‘bijsnijden’ bestaat niet

Bijsnijd_1

Vijftig jaar geleden was de hoofdzonde van de gemiddelde amateurfotograaf dat hij of zij niet dicht genoeg bij z’n onderwerp kwam, als je fotobladen en boeken over fotografie uit die periode mag geloven. ‘Zoekplaatjes’, heette zoiets dan. Niet zo heel vreemd, want teleobjectieven waren voor veel amateurs onbereikbaar.

Wat dat betreft, heeft de technische vooruitgang het ons makkelijk gemaakt.

Tip van de week: nieuw of occasion?

Nu nieuwe cameramodellen over de hele linie genomen steeds duurder worden, is de verleiding groot om maar een wat ouder model aan te schaffen, al dan niet tweedehands. Omdat dit goedkoper is, of omdat je voor hetzelfde geld in plaats van een nieuw instapmodel een prosumercamera in huis haalt.

Altijd het nieuwste van het nieuwste willen hebben kan een dure grap zijn, dus in principe valt hier wel wat voor te zeggen. Veel (online)winkels doen bij het verschijnen van een nieuw model z’n voorganger in de aanbieding.

Tip van de week: foto’s oppeppen

ImageEnhancer

Er zijn van die dagen dat je foto’s nét te weinig fut hebben. Vaak buitenfoto’s op een heiige dag of bij zware bewolking,  of onder een waterig zonnetje vroeg of laat op dag. Zeker als je onderwerp niet zo fleurig van zichzelf is, levert dat nogal eens contrastarme foto’s in pasteltinten op.

Tip van de week: smartphonemisverstanden III

Fotostudio in zakformaat, nep is net zo goed als echt en andere reclameslogans

HuaweiBokehEtcAls je smartphonefabrikant Huawei (en die is zeker de enige niet met dit soort claims) mag geloven, zit het er bij de camera van hun nieuwe topmodel P10 Plus allemaal op. ‘Dynamic illumination’ waarmee je kennelijk studioverlichting kan nabootsen, en een ‘Natural bokeh effect’ voor (zelf)portretjes met weinig scherptediepte, zodat jij of je model niet aan de achtergrond zit vastgeplakt.

Zoals we al in de vorige aflevering hadden opgemerkt, geeft vrijwel elke smartphonecamera van nature een heel grote scherptediepte door z’n extreem korte brandpuntsafstand. Het bokeh-effect is dus kunstmatig, en wordt vaak bereikt met behulp van een tweede lens en allemaal slim rekenwerk. Heel knap allemaal, maar ‘echt’ is en blijft gewoon mooier.

Tip van de week: kleuren die clippen

KleurenclippenKVL_resIedereen kent wel het verschijnsel clipping: hoge lichten die zó helder zijn dat ze geen doortekening meer vertonen en dus spierwit worden. Dat is in het histogram te zien als een uitschieter helemaal rechts. Nu is elke kleurenfoto opgebouwd uit verschillende kleuren, en die kleuren kunnen óók clippen. Dat is dan niet alleen een kwestie van een te hoge helderheid, maar vaak ook van een te hoge kleurverzadiging. Vooral als je een foto wilt printen, moet je daarvoor op je hoede zijn.

Bij veel foto’s gaat de ene kleur sneller clippen dan de andere. KleurenclippenHistOok dat kun je zien in het histogram: bij deze foto van rozerode bloemen vertoont met name rood een piek.

Tip van de week: smartphonemisverstanden II

Megapixels: waarom de ene pixel de andere niet is

Sommige smartphones steken ‘echte’ camera’s naar de kroon qua sensorresolutie. 12, 16 of meer megapixels zijn vandaag de dag geen uitzondering. Het knelpunt is alleen dat in vrijwel alle smartphones een piepkleine beeldsensor zit, Smp_origvergelijkbaar met die in de simpelste compactcamera’s. Veel pixels op zo’n klein oppervlak betekent dat de individuele pixels klein zijn – in elk geval veel kleiner dan die bij een camera met een APS-C- of full-framesensor. En dat betekent weer: minder scherpte, meer ruis (vooral bij hogere ISO-waarden), minder nauwkeurige kleuren en een kleiner ‘dynamisch bereik’. Dat laatste komt er in de praktijk op neer dat schaduwpartijen sneller dichtlopen en hoge lichten sneller uitbleken.

Boven een uitsnede op ware pixelgrootte van bovenstaande foto met de kleine sensor van een compactcamera/smartphone, onder van een vergelijkbare foto met een APS-C-sensor, beide op 400 ISO. Behalve dat de bovenste foto minder scherp is en meer ruis bevat, zijn de kleuren minder sprekend en is zowel het wit als het zwart grauwer.

Boven een uitsnede op ware pixelgrootte van bovenstaande foto met de kleine sensor van een compactcamera/smartphone, onder van een vergelijkbare foto met een APS-C-sensor, beide op 400 ISO. Behalve dat de bovenste foto minder scherp is en meer ruis bevat, zijn de kleuren minder sprekend en is zowel het wit als het zwart grauwer.

Er is geëxperimenteerd met grotere sensoren, maar grote sensoren betekenen ook grotere objectieven waardoor de smartphone al snel niet meer in je zak past.

Tip van de week: smartphonemisverstanden

1: ‘digitale zoom’

De compactcamera maakt meer en meer plaats voor de smartphone. Het feit dat je die toch al steevast op zak hebt, is natuurlijk een sterk punt. Aan de andere kant heeft een ‘echte’ camera nog steeds de beste kaarten op het fotografische vlak. De komende weken zullen we enkele hardnekkige ‘smartphonemisverstanden’ annex verkooppraatjes ontzenuwen. Te beginnen met de zogenaamde ‘digitale zoom’.

Tip van de week: tegenlicht

Tegenlicht… in tegenstelling tot m’n voorganger ben ik er niet gek op. Bij mensenfoto’s op korte afstand kan een invulflitsje vaak nog wel voorkomen dat een portret een silhouet wordt, maar bij een foto van een gebouw of een landschap moet je door het keiharde contrast in veel gevallen kiezen tussen een dichtgelopen voorgrond of een uitgebleekte lucht.

TegenlichtACR

Ook de licht- en witbalansmeting van de camera hebben het er moeilijk mee. In raw-formaat fotograferen is bijna een noodzaak: in de raw-converter kun je de schaduwpartijen ophalen en de hoge lichten dimmen, zodat het contrast zogezegd op één foto past.

Tip van de week: invulflits bij veel licht

Zonder invulflitsje waren de musicerende meisjes te donker geworden. Koningsdag 2016 met Fujifilm X70.

Zonder invulflitsje waren de musicerende meisjes te donker geworden. Koningsdag 2016 met Fujifilm X70.

Veel fotografen hebben om diverse redenen een broertje dood aan flitslicht. Veel moderne camera’s kunnen ook prima zonder bij weinig licht. De sensoren van tegenwoordig leveren ook bij hoge ISO-waarden goede plaatjes af, en beeldstabilisatie doet de rest. Paradoxaal genoeg heb je die vermaledijde flitser daardoor juist bij veel licht het hardst nodig. Bijvoorbeeld bij een buitenportretje met tegenlicht, om te voorkomen dat je modellen als silhouet op de foto komen, met ‘zwarte gaten’ op de plekken waar hun ogen hadden moeten zitten.

‘Inflitsen’ gaat het makkelijkst als je niet vastzit aan de zogenaamde flitssynchronisatietijd: de kortste tijd waarmee je camera normaliter kan flitsen. Zonder te technisch te worden, is dat de kortste tijd waarop de spleetsluiter van je spiegelreflex- of systeemcamera helemaal opengaat.