Categorie: "Tip van de week"

Tip van de week: zwart-wit uit de digitale doka

Een omzetting naar zwart-wit met sepiatoning met behulp van Tonality, nadat het originele raw-bestand eerst was ontwikkeld met Photoshop's Adobe Camera Raw.

Een omzetting naar zwart-wit met sepiatoning met behulp van Tonality, nadat het originele raw-bestand eerst was ontwikkeld met Photoshop’s Adobe Camera Raw.

Een van de dingen die digitaal op analoog voorheeft, is dat je van foto tot foto kunt kiezen voor kleur of zwart-wit – desgewenst achteraf. Hoewel vrijwel elke camera een optie heeft om de (jpeg-)beelden direct in zwart-wit op te slaan, is het meestal verstandiger om de omzetting aan je beeldbewerkingsprogramma over te laten.

Tip van de week: ruis voorkomen, ruis genezen

Links een detailuitsnede uit een testopname met ISO 100, rechts met ISO 102.400.

Links een detailuitsnede uit een testopname met ISO 100, rechts met ISO 102.400.

Net als de analoge filmkorrel van weleer is ruis een fenomeen dat vooral opspeelt bij hogere lichtgevoeligheden. In feite heeft de beeldsensor van je camera slechts één ISO-waarde: de laagste waarde van het normale ISO-bereik (een eventueel extended bereik buiten beschouwing gelaten). Meestal is dat ISO 100 of ISO 200. Bij hogere ISO-waarden (iedere verdubbeling komt overeen met een verdubbeling van de lichtgevoeligheid) wordt het signaal van de sensor elektronisch versterkt. Hoe verder je het signaal opschroeft, hoe meer ‘vervorming’ dat geeft in de vorm van ruis: pixels die uit de pas lopen qua helderheid of kleur (‘kleurruis’).

Het is dus logisch dat lage ISO-waarden een betere beeldkwaliteit geven, niet alleen qua ruis maar ook op de punten scherpte en dynamisch bereik.

Tip van de week: winterlandschappen

WLC

Dit weekend hadden liefhebbers van winterlandschapsfotografie eindelijk geluk: een groot deel van het land lag bedekt onder een redelijk pak sneeuw. Dat overigens op zondag op diverse plaatsen al weer snel aan het wegsmelten was…

Met sneeuw of ijs alleen ben je er nog niet. Een winterzonnetje, hoe bescheiden ook, is eveneens welkom, anders wordt alles al snel grauw en alles in de verte heiig. Bij heel felle zon is het contrast al snel te hoog, zeker met (laag) tegenlicht. Dan zijn er nog de belichting en de witbalans die extra aandacht behoeven.

Tip van de week: hardware en software

Voor serieuze fotografen is de computer in het digitale tijdperk bijna net zo essentieel als de camera. De steeds grotere foto- en met name videobestanden stellen steeds hogere eisen aan onderdelen als processor en geheugen, en vergen ook steeds meer opslagcapaciteit. Maar ook op het softwarevlak moet alles goed aansluiten, en dat kan in de praktijk wel eens lastiger blijken dan je hardware up-to-date houden.

Software-upgrades zijn heel verleidelijk, zeker als ze gratis zijn. Maar ze kunnen er ook toe leiden dat besturingssysteem, programma's en hardware niet meer door één deur kunnen. Beeld: Apple

Software-upgrades zijn heel verleidelijk, zeker als ze gratis zijn. Maar ze kunnen er ook toe leiden dat besturingssysteem, programma’s en hardware niet meer door één deur kunnen. Beeld: Apple

Een voorbeeld uit m’n eigen praktijk. Zelf werk ik met Apple, dat tot een jaar of wat geleden beduidend soepeler was dan Windows. Zo herinner ik me nog dat ik een karikatuurprogramma, Kai’s Power Goo, dat oorspronkelijk ontwikkeld was voor Mac OS 7.6, aan de praat kreeg onder een vroege versie van OS 10… Tegenwoordig is dat helaas anders. Op mijn twee jaar geleden aangeschafte iMac staat nog steeds het meegeleverde OS 10.9(.5), deels omdat ik het vervelend vind om zowat ieder halfjaar m’n complete computer door de mangel te halen, en deels omdat ik bang ben dat bij een upgrade sommige software opeens niet meer werkt. Zo meldden veel Creative Cloud-gebruikers ernstige problemen na hun overstap op Sierra (10.12), die pas na enige tijd werden verholpen.

Tip van de week: camera’s voor snelle actie

Voor sport-, actie- en reportagefotografen is een ‘snelle’ camera belangrijker dan de hoogste sensorresolutie. Die snelheid heeft verschillende aspecten. Allereerst is ‘ontspanvertraging’ – wanneer je de ontspanknop doordrukt, duurt het even voor de opname wordt gemaakt – uit den boze. Digitale camera’s hebben er minder last van dan vroeger, maar het komt nog steeds voor.

Een ander criterium is de zogenaamde seriesnelheid of burstrate. Over het algemeen geldt dat een hoge sensorresolutie en een grote sensor op gespannen voet staan met een hoge seriesnelheid.

strip_burst

Terwijl een digitale middenformaatcamera als de Hasselblad X1D (50 megapixels) bij maximaal zo’n twee beeldjes per seconde blijft steken, haalt een professionele spiegelreflex als de Canon EOS-1D X Mark II of Nikon D500 (beide ruim 20 mp) er makkelijk tien of meer. 

Tip van de week: contrastbeheersing via Schaduwen/hooglichten

De Photoshop-functie Schaduwen/hooglichten staat vooral bekend als een middel om het contrast binnen een foto te verlagen, al dan niet met een HDR-look als resultaat. Je kunt er echter ook het contrast mee oppeppen.

ContrastSH

Bovenstaande foto (links) nam ik met de Fujifilm X-Pro2 tijdens de Amsterdamse protestmars tegen de meest blonde wereldleider sinds mensenheugenis. Ondanks de meerveldsmeting had de belichting wat krapper mogen zijn, zoals valt te zien aan het histogram (inflitsen bij fel zonlicht, tussen haakjes, is met vrijwel alle Fujifilm-systeemcamera’s tot op heden geen reële optie). De huidtinten in tegenlicht zijn echter nu al vrij donker.

Tip (annex koopje) van de week: Tonality

Zwart-witconverter voor vriendenprijsje in App Store

De afgelopen dagen heb ik het rustig aan moeten doen door een stevige griep, waardoor ik ook nog geen gelegenheid had de mij door Fujifilm uitgeleende X-Pro2 aan een praktijktest te onderwerpen. Maar wat in het vat zit… In de tussentijd wil ik de Mac-gebruikers onder de lezers een koopje dat ik min of meer toevallig op het spoor kwam in de App Store niet onthouden. Tonality is een vergelijkbaar programma als het hier eerder besproken Luminar, alleen dan exclusief voor zwart-witfoto’s. Waar Luminar in de App Store echter 60 euro kost (het altijd even prijsbewuste Apple vroeg maar gelijk een tientje extra toen maker Macphun dat na afloop van de introductieaanbieding eveneens deed…), haal je Tonality momenteel in huis voor € 4,99…

Tonality is vergelijkbaar met Luminar, alleen dan specifiek voor zwart-wit.

Tonality is vergelijkbaar met Luminar, alleen dan specifiek voor zwart-wit.

Natuurlijk zitten er voor dat vriendenprijsje een paar addertjes onder het gras.

Tip van de week: de schoonheid van het verval

Verval

De beste mode- en modelfotografen, Peter Lindbergh voorop, weten dat niets zo saai is als een ‘perfect’ model. Een ietwat kromme neus, een spleetje tussen de voortanden of een moedervlekje geeft persoonlijkheid aan schoonheid die anders steriel en kunstmatig zou lijken. Een goede reminder om bij het retoucheren van portretfoto’s het ‘strijkijzer’ in de kast te laten, om maar te zwijgen van andere virtuele plastische chirurgie.

Bijgaande bouwplaats of bouwval – afhankelijk van hoe je het bekijkt – kwam ik tegen in Gouda.

Tip van de week: meer kleur op grauwe dagen

GrauwOp een sombere nieuwjaarsdag als vandaag kunnen we wel een beetje kleur en fleur gebruiken. Wie kant-en-klare jpeg-foto’s maakt, doet er goed aan om bij somber of heiig weer het contrast en de kleurverzadiging wat hoger te zetten in het cameramenu. Bij diverse cameramerken heb je ook presets tot je beschikking die grauwe foto’s een oppeppertje geven. Denk aan een opnamestand als Helder of Levendig. Bij de filmsimulaties van Fujifilm-camera’s geeft Velvia verzadigder kleuren en een hoger contrast. Vergeet ook niet de witbalans op Bewolkt of Schaduw te zetten als je wat warmere kleuren wilt.

Bij de conversie van raw-bestanden heb je natuurlijk veel meer mogelijkheden.

Tip van de week: minder selfies (bedoeld én onbedoeld)

In de aanloop naar deze kerst organiseerde Canon onder de vlag #selfieless een campagne om het Rode Kruis te steunen, en die campagne werd een groot succes. De onderliggende boodschap was natuurlijk dat bijna iedereen tegenwoordig wel erg druk met zichzelf en z’n kleine wereldje bezig is, wat ook op het fotografische vlak tot uitdrukking komt in een stortvloed aan selfies.

Nu moet ik bekennen dat ik op beide terreinen ook niet vrijuit ga.