Categorie: "Praktijk"

Portretrecht in de praktijk

Door Bas van Voorst (Van Voorst Juristen)

Ditmaal een gastbijdrage over een lastig onderwerp, zowel voor beroepsfotografen als voor ‘amateurs’. Specialist Bas van Voorst, die regelmatig fotografen juridisch bijstaat, laat zijn licht schijnen over het portretrecht.

Wanneer je een foto maakt, verkrijg je hierop het auteursrecht. Wat dit inhoudt, en welke rechten een op de foto afgebeelde persoon heeft, weten de meeste fotografen echter niet. Om te voorkomen dat je tegen onverwachte schadeclaims aanloopt (of dat er een foto waar jij zelf op staat wordt gepubliceerd terwijl je dit niet wenst), zal hieronder zo concreet en praktisch mogelijk worden uiteengezet welk recht de afgebeelde persoon heeft.

Het auteursrecht van de fotograaf houdt in dat deze als enige het recht verkrijgt om de foto te publiceren of verveelvoudigen. Onder dit laatste wordt zowel het maken van een exacte kopie als bijvoorbeeld een bewerking verstaan. Dit recht ontstaat van rechtswege: je hoeft de foto nergens te registreren of er ‘copyright’ bij te vermelden.

Degene die staat afgebeeld op de foto wordt in het recht de geportretteerde genoemd, en heeft enkele rechten die het auteursrecht van de fotograaf beperken.

Sneeuw in grafisch zwart-wit

Sneeuw_1kl

Dit weekend eindelijk sneeuw. Vandaag was echter een grijze dag – hopelijk morgen beter -, dus een sprookjesachtig (stads)landschap zat er niet in. Voor een grafisch effect heb ik deze sneeuwfoto-uit-de-losse-pols door Tonality gehaald. Nee, ik krijg geen commissie ;-) maar voor 5 euro is dit echt een koopje voor Mac-gebruikers, al loopt de ingebouwde raw-converter wat achter, werkt de interface wat grillig en is het programma vergeleken met het nieuwere Luminar (net een nieuwe versie verschenen trouwens) nogal traag. Eerst de Preset High Contrast gebruikt met Gesplitste tinten en een laagdekking van 75 procent, en toen nog een keertje de Preset Selenium in een aparte laag met een dekking van 50 procent. Nabewerking, verkleining en verscherping in Photoshop. Koud hè?

Het wordt weer wintertijd (en vroeger donker)

KerkklokDelftVannacht, in de nacht van zaterdag op zondag, gaat de klok weer een uurtje terug. Dat levert één keer een uurtje langer uitslapen op, én niet vergeten de cameraklokken gelijk te zetten (ik vergeet het zelf ook altijd ;-) Een en ander betekent het dat het ‘s avonds eerder donker wordt, al staat daar tegenover dat het ‘s ochtends ook vroeger licht wordt – allemaal dingen om rekening mee te houden bij buitenfotografie, en niet alleen maar als je een zonsopkomst of zonsondergang wilt fotograferen.

Fotoclouddienst na paar jaar uit de lucht

200 miljoen foto’s en video’s van de ene dag op de andere dakloos

Voor wie de cloud als de heilige graal voor permanente foto-opslag en -back-ups ziet, geeft het volgende stof tot nadenken. Clouddienst Picturelife, een jaar of vier in de lucht, trok onaangekondigd de stekker eruit, naar eigen zeggen wegens ‘a challenging economic environment‘ (vrij vertaald: omdat de tent verlies bleef draaien). Picturelife logoGelukkig zijn de gebruikers niet in één klap al hun foto’s en video’s kwijt. SmugMug stelt iedere Picturelife-klant in staat om met een gratis proefaccount twee weken lang zijn of haar Picturelife-spullen (voor zover nog aanwezig) te downloaden. Daarna kun je, met 50 procent korting in het eerste jaar, een SmugMug-account nemen, maar dat hoeft niet. Abonnementsgeld betaald aan Picturelife ben je kwijt.

De vraag is trouwens of SmugMug voor elke voormalige Picturelife-gebruiker het ideale alternatief is.

Aanraakscherm: onbekend maakt onbemind..?

Is een aanraakscherm tegenwoordig een must, niet alleen op een tablet of smartphone maar ook op een camera…? Als je trendwatchers mag geloven wel, maar kennelijk denken de lezers van dit blog er toch anders over. AanraaakschermPollBlijkens de tussenstand na ruim vijftig stemmers zijn onder de fotografen die ervaring met zo’n aanraakscherm hebben, de liefhebbers in de minderheid. Onder degenen die er nog géén ervaring mee hebben, bedankt één op de drie stemmers bij voorbaat voor de eer. Misschien toch wat voorbarig, want zelf hebben we ontdekt dat een aanraakscherm best handig kan zijn – bijvoorbeeld om een scherpstelpunt te kiezen of om op gemaakte foto’s in te zoomen. Als ‘ontspanknop’ vinden we een touchscreen weer minder een succes – zeker bij een verstelbaar scherm is het risico op ongewenste bewegingen levensgroot.

360 graden productfotografie voor ware liefhebber

Onlangs hebben we een paar Tips van de week gewijd aan productfotografie. Die werden goed gelezen, hoewel we meteen lieten doorschemeren dat het een vak apart was. Dat geldt helemaal voor een speciale tak van productfotografie: 360 graden productfotografie. Dit stelt de kijker/klant in staat een object letterlijk van alle kanten te bekijken – vaak niet alleen het klokje rond, maar zelfs van boven. Dit alles in de vorm van een interactief (Flash-)filmpje, waarmee je het voorwerp in zowat elke gewenste richting kunt draaien en/of kantelen en vaak ook nog kunt inzoomen. Hier kun je een paar voorbeeldfilmpjes bekijken.

photocomposerfa402Voor dergelijke fotoseries heb je een speciaal gemotoriseerd draaiplateau of zelfs een speciale cabine nodig, anders wordt het broddelwerk. Sinds kort kent Nederland een fotozaak die helemaal in dat soort spullen is gespecialiseerd: niet verrassend 360Productfotografie.nl geheten. Die jongens denken aan niets anders en kunnen je niet alleen vertellen wat je precies nodig hebt, maar ze komen je 360 graden fotostudio ook nog gratis op locatie installeren. Geen overbodige luxe, want het gaat tenslotte om duur speelgoed.

360 graden productfotografie is interessant als je een inspirerende webshop van de grond wilt tillen of je brood verdient in deze tak van fotosport. Voor wie minder hoge eisen stelt maar toch ook geen genoegen neemt met een verlichte kijkdoos van de Xenos, heeft bijvoorbeeld Cameraland onder de naam CameralandSTUDIO een hele reeks kant-en-klare studiosetjes samengesteld.

Fotografische hypes – 2

Directklaar

De geschiedenis herhaalt zich. Nadat ook de gewone man/vrouw de cd-speler had omarmd, herontdekte de ware audiofiel de verguisde platenspeler. Aangezien die dingen tegenwoordig ook voor een habbekrats zu haben zijn, zou het me niet verbazen wanneer binnenkort het cassettebandje weer wordt afgestoft.

Analoge versus digitale fotografie: idem dito. Het meest opmerkelijke aspect daarvan is vermoedelijk de wederopstanding van de directklaarfilm. Uitvinder Polaroid had al afgehaakt, maar Fujifilm en sinds enige tijd ook Lomography.com doen goede zaken. Nou is elke digitale foto in zekere zin ‘direct klaar’, maar het Lomo'Instant Wideblijft altijd leuk om iets in je handen te kunnen houden (al worden vandaag de dag minder foto’s geprint dan ooit). Wat ook wellicht meespeelt, is het ‘unieke’ karakter van elke foto – in tegenstelling tot het digitale bestandje, dat tot in het oneindige vermenigvuldigbaar is zonder kwaliteitsverlies. Je voelt je toch een beetje Sarah Moon, met zo’n vogelhuisje.

Fotografische hypes – 1

Hyperlichtsterke lenzen

Het zijn grote, logge en zware objectieven, veelal met (Chinese) ‘fantasienamen’ zoals Zhong Yi Mitakon. Je moet de scherpstelling en de belichting helemaal met de hand regelen, en veelal is de afwerking ook niet je dat. Aan de andere kant vermeldt het prijskaartje vaak een bedrag waarvoor je ook een objectief van je ‘eigen’ cameramerk kunt kopen. Compacter, lichter, beter afgewerkt en van alle moderne gemakken voorzien.

Ibelux85mmDe reden waarom serieuze fotografen zo diep in hun zak tasten voor iets wat op het eerste gezicht een antiek barrel lijkt, heet lichtsterkte. Waar de 35 mm lens van je camerafabrikant een grootste diafragmaopening van F 2 of F 1,8 levert, gaat deze tot F 1,4 of zelfs F 0,95. Die één of twee stops hogere lichtsterkte levert twee- tot viermaal zo korte sluitertijden op en verklaart meteen waarom zo’n objectief zo groot en zo zwaar moet zijn – én zo duur. Met als huidige recordhouder een 40 mm F 0,85 IBELUX. Bijna 130 millimeter lang en ruim een kilo zwaar, en met een prijs die aardig in de buurt komt van de twee mille.

Op het eerste gezicht is die lichtsterkte heel prettig, vooral als je vaak bij weinig licht fotografeert of graag weinig scherptediepte hebt.

Heeft de systeemcamera de DSLR nu écht onttroond?

Gezichtsdetectie kán heel handig zijn... als je bij meerdere gezichten in beeld zelf kunt kiezen. Hier ging het goed, elders niet.

Gezichtsdetectie kán heel handig zijn… als je bij meerdere gezichten in beeld zelf kunt kiezen. Hier ging het goed, elders niet.

De spiegelreflex is door fotobladen en fotowebsites al vaker doodverklaard dan de PvdA door politiek-watchers. Ten faveure van de systeemcamera, want die zou hetzelfde bieden in een kleinere en lichtere verpakking. Ook voor actiefotografie zou de systeemcamera tegenwoordig je van het zijn, dankzij fasedetectiepixels op de sensor, die net als de fasedetectie-AF van een spiegelreflex een bewegend onderwerp met gemak kunnen bijhouden.

Fotobladen en fotowebsites praten elkaar na, net als politicologen (die trouwens indertijd D66 óók hebben doodverklaard). Vandaag was de 3 oktoberviering in Leiden, en de optocht was een ideale gelegenheid om de proef eens op de som te nemen. Weapon of choice: de Fujifilm X-E2 met de 90 mm, allebei volgens de trotse fabrikant én diverse recensenten snelheidskampioenen pur sang.