Nadat er al eerder was geklaagd over geknoei met de kleuren en kleurverzadiging van de World Press Photo van dit jaar, waren er nu zelfs geruchten dat het hele beeld als zodanig bij elkaar was geshopt. Wie het nog eens wil nalezen, vindt het hele verhaal compleet met bronverwijzingen op PhotoQ. De organisatie had weinig andere opties dan de winnende foto nauwgezet te laten onderzoeken, overigens met volledige medewerking van de maker, de Zweedse fotograaf Paul Hansen. Bij dit onafhankelijke onderzoek werden onder andere de metadata van de foto bestudeerd en de ingezonden jpeg-foto vergeleken met de oorspronkelijke raw-opname. De zojuist gepubliceerde conclusie luidt dat de World Press Photo van het jaar weliswaar is nabewerkt, maar dat er verder letterlijk geen pixel kunstmatig van plaats is veranderd.

Vandaag is de Internationale Dag van de Persvrijheid. Relatief gezien doet Nederland het steeds beter: we zijn zelfs opgerukt naar de tweede plaats op de wereldranglijst. Of dit te danken is aan positieve ontwikkelingen hier, of aan negatieve in het buitenland, is een goeie vraag. Ikzelf gok op het laatste. In Rusland bijvoorbeeld verdwijn je als punkbandje een paar jaar in een strafkamp wegens kritiek op tsaar Poetin, en de baardmansen die de Arabische Lente hebben gekaapt, lijken nou ook niet echt veel op te hebben met vrije meningsuiting.

In Nederland klinkt nu kritiek op de Mediacode, bedoeld om leden van het Koninklijk Huis in hun schaarse vrije tijd tegen opdringerige paparazzi te beschermen. Onlangs is die kwestie weer op scherp gezet door publicatie van foto’s van Prinses Amalia in de Nieuwe Revu. Lees verder

Vrouwelijke fotojournalisten kunnen tot eind mei werk inzenden voor de Canon Female Photojournalist Award: een wedstrijd die al sinds 2000 jaarlijks wordt georganiseerd door de AFJ (Association des Femmes Journalistes) in samenwerking met Canon en Le Figaro Magazine. Voor de winnares is een beurs van 8000 euro beschikbaar. Vrouwelijke fotojournalisten van alle nationaliteiten kunnen meedoen. Tot de eerdere winnaars behoort onder anderen onze ‘eigen’ Ilvy Njiokiktjien, die gisteren tot Fotograaf des Vaderlands werd uitgeroepen bij de presentatie van de Fotoweek.

Natuurlijk kun je je afvragen of een aparte wedstrijd voor vrouwen nog wel van deze tijd is, nu fotografen als Njiokiktjien en vele anderen ook in ‘gemengde’ wedstrijden hoge ogen gooien (en waarom ook niet, btw?). Aan de andere kant is de vrouwenemancipatie bij lange na nog niet voltooid, niet in een land als Nederland en al helemaal niet in een land als bijvoorbeeld Egypte, waar vrouwelijke journalisten zich blijkbaar niet op het Tahirplein kunnen vertonen zonder aangerand of op z’n minst opgepakt te worden.

Onlangs beklaagde beroepsfotograaf Bas de Meijer zich over de lage fotoprijzen die gemeengoed lijken te zijn geworden, met name voor fotojournalistiek. Op fotografenondernemen.nl laat algemeen directeur Bas van Beek van fotobureau Hollandse Hoogte een tegengeluid horen. Volgens hem valt het met de prijserosie bij zijn bureau best wel mee, met een gemiddelde prijs van 80 tot 100 euro per foto, al staat de prijs over de totale linie onvermijdelijk onder druk door het grote aanbod aan foto’s én fotografen. Wel is het zo dat “de klant steeds meer de prijs is gaan bepalen”. Maar dit fenomeen wordt niet alleen in de hand gewerkt door prijsvechtende fotobureaus, maar tevens door fotografen “die (zelf) de ellende veroorzaken door voor een habbekrats te fotograferen”.

Toch zijn er volgens Van Beek nog steeds een markt én geld voor kwaliteitsfotografie. Maar niet íedere willekeurige foto is de hoofdprijs waard.

Fotograaf Bas de Meijer stopt met nieuwsfotografie. Fotojournalistiek blijft een mooi vak, in zijn eigen woorden. Maar hij is het – eveneens in zijn eigen woorden – beu om te worden afgescheept met een fooi. De spreekwoordelijke druppel vormden de recente tariefverlagingen bij persbureau Novum. Daardoor houden fotografen als De Meijer niet alleen te weinig over om van te leven (de investeringen in kostbare apparatuur en dergelijke nog daargelaten); de prijzen zijn tot een dusdanig niveau gekelderd dat het, aldus De Meijer, gewoonweg beledigend is.

De Nederlandse Vereniging van Fotojournalisten en de FotografenFederatie staan achter De Meijer, en roepen fotografen op om niet langer met prijsvechters in zee te gaan, maar elders hun heil te zoeken of zelf hun foto’s te verkopen. Waarbij ze fijntjes opmerken dat een en ander nog eens bewijst dat beeldredacties tegenwoordig alleen nog maar naar de prijs kijken, en niet naar de kwaliteit.

De titel World Press Photo of the Year gaat dit jaar naar de Zweedse fotograaf Paul Hansen, met een foto van de begrafenis van twee kleine kinderen in de Gazastrook, die waren gedood bij een Israëlische raketaanval. In zijn thuisbasis Zweden was Hansen al zeven keer uitgeroepen tot fotograaf van het jaar.

Ook dit jaar werden meer dan 100.000 foto’s ingezonden voor deze prestigieuze wedstrijd. Nederland is deze keer slecht vertegenwoordigd onder de winnaars; daarentegen blijken fotografen uit China sterk in opmars. Verder een welverdiende eerste prijs in de categorie Staged Portraits / Stories voor de Belgische topfotograaf Stephan Vanfleteren.

Als het aan ons geliefde Europa ligt, is het binnenkort afgelopen met de persvrijheid. De Duitse politie – geen onbekende natuurlijk met het fenomeen razzia - nam alvast een voorschot op de goede afloop door bij een achttal fotografen in vijf verschillende deelstaten binnen te vallen op zoek naar beelden van de daders van de mishandeling van een politieman tijdens een eerdere demonstratie in Frankfurt.

Als de overheid zoiets via de rechter probeert af te dwingen, alla, maar dit riekt naar een ouderwets staaltje ‘Aufmachen! Schnell!’. Journalistenverenigingen en oppositiepartijen bij onze oosterburen zijn dan ook laaiend, maar die zullen met instemming van onze eigen Nikkelen Neelie binnenkort wel eveneens worden kaltgestellt.

De Zilveren Camera 2012 is gewonnen door Eddy van Wessel met een rauwe zwart-witfoto van een overlevende van een bombardement in het Syrische Aleppo, die wordt behandeld in een noodhospitaal. Van Wessel sleepte ook de eerste prijs in de categorieën Buitenlands Nieuws / Enkel en Serie in de wacht.

Andere prijswinnaars waren onder anderen Martijn Beekman (Binnenlands Nieuws / Serie), Pim Ras en Bastiaan Heus (Sport / Enkel en Serie) en Linelle Deunk (Portretten / Enkel). De Nationale Portretprijs ging dit keer naar Stephan Vanfleteren, terwijl Robert Knoth en Antoinette de Jong de Canon Prijs wonnen met hun werk over de Afghaanse heroïnehandel. Hier vind je een overzicht van alle prijswinnaars. De winnende en genomineerde foto’s zijn tot begin maart te zien in het Fotomuseum Den Haag.

De nominaties voor de Zilveren Camera 2012 zijn bekend. De jury had de lastige taak om uit ruim 10.000 ingezonden foto’s 42 nominaties in de acht verschillende categorieën te kiezen. Dit jaar werden bijna 3300 enkele foto’s en bijna duizend series ingestuurd – allebei een nieuw record. Ook zijn er drie nominaties voor de Canon Prijs voor vernieuwende fotojournalistiek, met als kanshebbers Dirk-Jan Visser, Robert Knoth & Antoinette de Jong en Kadir van Lohuizen, en voor de Nationale Portretprijs.

Op zondag 20 januari volgt de uitslag. Van 19 januari tot en met 3 maart zijn de winnende foto’s te zien in het Fotomuseum Den Haag.

Volgens het International Press Institute was 2012 weer een recordjaar qua in het harnas gesneuvelde journalisten, sinds het IPI in 1997 met tellen begon. Maar liefst 132 journalisten kwamen om het leven tijdens het uitoefenen van hun beroep, onder wie een ‘ongewoon hoog aantal fotografen’. Syrië was, niet verwonderlijk, het land waar de meeste slachtoffers vielen. Ook een aantal Nederlandse fotografen, onder wie Jeroen Oerlemans en Marielle van Uitert, ontsprong maar net de dans. Somalië eindigde op een oneervolle tweede plaats.

Misschien wel de eerste fotograaf die in 2013 tijdens zijn werk het leven liet, was overigens geen persfotograaf maar een ordinaire paparazzo die dacht even snel een snapshot van Justin Bieber in z’n witte Ferrari te kunnen nemen toen deze op de vluchtstrook was stilgezet. Bij het oversteken van de weg werd hij door een terreinwagen gegrepen. Over de doden niets dan goeds, maar voor Tim Hetherington heb ik zelf toch meer respect. Achteraf bleek trouwens niet Bieber zelf maar een vriend achter het stuur van de bolide te zitten…