Fotograaf Stephan Vanfleteren, auteur David Van Reybrouck en uitgeverij De Bezige Bij liggen onder vuur vanwege de coverfoto van Congo. Een geschiedenis. De erfgenamen van de hoogbejaarde en inmiddels overleden man op de omslag beweren dat deze foto beledigend voor de Congolezen zou zijn. Bovendien zou de man, Etienne Nkazi, nooit zijn toestemming hebben gegeven voor publicatie. Ze willen dat de gewraakte foto van de omslag verdwijnt, en lijken eveneens aan te sturen op een schadevergoeding.

De advocaat van de tegenpartij bestrijdt deze voorstelling van zaken. Saillant detail is dat het boek werd bekroond voor de mooiste boekomslag van het jaar. En hoewel er kritiek op de inhoud van het boek kwam omdat het Belgische koloniale verleden onderbelicht zou zijn gebleven, behoeft aan de motieven van Vanfleteren niet te worden getwijfeld. Onlangs viel de Belgische fotograaf in de prijzen bij World Press Photo voor zijn aangrijpende portretten van zieke Afrikanen die medische hulp ontvingen aan boord van een hospitaalschip. De rechtbank in Brussel doet medio mei uitspraak.

Zoals mijn voorganger al eerder aangaf, zijn kinderen en naakt een heikele combinatie – tegenwoordig meer dan ooit. Op zich zijn er natuurlijk weinig onschuldigere onderwerpen denkbaar, ware het niet dat dergelijke afbeeldingen bij sommige volwassenen aanmerkelijk minder onschuldige gevoelens oproepen.

De prestigieuze Tate Gallery heeft het werk van een Britse schilder en fotograaf, Graham Ovenden, voorlopig achter slot en grendel gedaan. De reden is niet alleen dat Ovendens (naakt)portretten van kinderen als controversieel en misschien zelfs obsceen worden beschouwd. Deze discussie speelt al langer, maar de 70-jarige kunstenaar werd onlangs veroordeeld wegens een eerder – en misschien niet het enige – geval van kindermisbruik. Hoewel Ovenden zelf blijft volhouden dat er niets van waar is en dat hij het slachtoffer is van een ‘heksenjacht’, neemt het museum het zekere voor het onzekere zolang alle beschuldigingen niet zijn ontkracht. Begrijpelijk is dat wel. Want je kunt wel beweren dat er niets onschuldiger is dan naakte kinderen; als je zelf naar verluidt je tengels niet kunt thuishouden, komt zo’n claim toch in een ander licht te staan.

In het gebouw aan het Amsterdamse Leidseplein waarin tegenwoordig de Apple Store goede zaken doet, opende honderd jaar geleden de portretstudio van Jacob Merkelbach zijn deuren. Mata Hari, Toon Hermans… iedereen die wat betekende in die dagen, kwam er langs. Maar ook veel gewone Amsterdammers. Na Jacobs dood werd de zaak voortgezet door zijn dochter Mies, maar in 1969 moest de zaak sluiten. De tienduizenden glasnegatieven werden geschonken aan het Stadsarchief Amsterdam. Vele tonnen glas, waarvan een deel helaas door vochtschade verloren is gegaan.

Om de overgebleven 40.000 glasnegatieven te kunnen conserveren én digitaliseren, doet het Stadsarchief een beroep op het publiek. Op 4 april wordt een benefietavond gehouden, met medewerking van onder anderen Erwin Olaf en Hans Aarsman. Kaarten kopen voor het Merkelbach Foto Feest kan via de website Red een Portret. Deze zal vanaf 4 april een kijkje bieden op de collectie van de Fotostudio Merkelbach, waarbij bezoekers geld kunnen doneren of een aankoop in de webwinkel kunnen doen. Ook wie zichzelf op een foto herkent of zelf een echte Merkelbach in huis heeft, is uiteraard welkom!

Vanmiddag in de reeks Hollandse Meesters van AVRO’s Kunstuur een aflevering over Bertien van Manen, die na een start als modefotograaf een icoon werd van de ‘snapshotfotografie’. De term is overigens discutabel, aangezien die staat voor snel en terloops geschoten plaatjes. Van Manen dompelt zich daarentegen onder in een bepaalde cultuur voordat ze de camera pakt. Zo legde ze ‘van binnenuit’ mensen van over de hele wereld vast, onlangs nog in de serie Let’s sit down before we go. De film is gemaakt door Mijke de Jong. De uitzending is op Nederland 2 en begint om vijf uur.

De grenzen tussen fotografie en film worden steeds vloeiender. Vrijwel iedere digitale camera - spiegelreflexen incluis – kan ook filmen, en van fotografen wordt steeds vaker verwacht dat ze naast stills tevens bewegend beeld aanleveren, mét geluid. Met name voor onlinegebruik.

Het Nederlandse modefotoduo FotoFloor (Floor Stoop en Mike van der Giessen) heeft in samenwerking met hairstylist Ilham Mestour, Caviar Content en Woodwork een korte fashion film geproduceerd. Dit genre is momenteel helemaal en vogue in New York, The Big Apple. Dat haar letterlijk en figuurlijk een hoofdrol speelt in dit visuele ‘haarorgasme’, blijkt ook uit de titel Crinis·13 (‘crinis’ is Latijn voor haar). Op bijgaande foto zie je al dat topmodel Soekie een gezonde haardos heeft, maar wie nieuwsgierig is naar deze mix van beauty, dada en Sneeuwwitje, moet beslist hier even de video bekijken. En over The Big Apple gesproken: ook die appel ontbreekt uiteraard niet.

Simon E. Smit, ‘straatfotograaf pur sang’ zoals hij door mijn voorganger liefdevol werd genoemd, is niet meer. Eind vorige week is hij op 98-jarige leeftijd overleden. Smit werd wereldberoemd met zijn foto van de pas verloofde (toen nog) prinses Juliana en prins Bernhard op de tandem.

Na de oorlog won hij als persfotograaf tweemaal de Zilveren Camera (in 1955 en 1957). Tot op het allerlaatst was hij graag bereid om smakelijke anekdotes uit zijn langdurige en rijke loopbaan op te diepen.

Zojuist werd bekend dat de Nederlandse natuurfotograaf Adri de Visser (1961) dit weekend is neergeschoten bij een overval in de Keniaanse hoofdstad Nairobi, waar hij met zijn vrouw een restaurant had bezocht. De Visser lijkt buiten levensgevaar, maar werd in zijn nek en zijn oog geraakt. Hij is nu vrijwel helemaal verlamd en – misschien nog wel het meest trieste – aan zijn andere oog was hij al blind. We kunnen alleen maar hopen op een zo voorspoedig mogelijk herstel, én dat de laffe daders hun gerechte straf niet ontlopen.

Onlangs raakte de Nederlandse fotografe Marielle van Uitert gewond bij een ontvoering in Syrië, iets wat eerder haar collega Jeroen Oerlemans was overkomen. Dit jaar zijn al 36 journalisten in Syrië alleen omgekomen, en 2012 is volgens het IPI nu al een recordjaar met bijna 120 gesneuvelde journalisten.

Afgelopen vrijdag is Peter Charpentier overleden. Charpentier was naast fotograaf ook en bovenal fotografiedocent. Hij gaf onder meer les op de School voor Fotografie en Fotonica in Den Haag, later opgegaan in de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten.

Bij het grotere publiek was hij bekend als de auteur van verschillende boeken over fotografie, waarvan de totale oplage in de miljoenen liep. Hieronder het in de Prisma-Fotografie-reeks verschenen Kleinbeeldfotografie. Mijn eigen exemplaar is een vierde druk die uit 1981 dateert, en – zoals hiernaast valt te zien – letterlijk is stukgelezen.

Peter Charpentier is 88 jaar geworden. Hij zal in de herinnering voortleven als een pionier van de kleurenfotografie, als een bevlogen vakman en docent, en bovenal als een beminnelijk mens.

De Nederlandse persfotograaf Jeroen Oerlemans is weer aan het werk, nadat hij van de zomer door een groep radicale moslims werd ontvoerd in Syrië. Zijn ‘in beslag genomen’ apparatuur heeft hij helaas niet terug, maar Nikon heeft hem leenapparatuur ter beschikking gesteld. De NOS zond een radio-interview met Oerlemans uit.

Het Steenbergen Stipendium werd dit jaar toegekend aan de jonge fotografe Ola Lanko voor haar project Required Reading. De foto’s van alle genomineerden hangen tot eind oktober in het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam.

En de Nederlandse kunstfotograaf Peter Day is met de afgebeelde foto Making small talk with Baudelaire 11 uitverkoren om deel te nemen aan de prestigieuze Art of Photography Show in San Diego (vanaf 29 sept). Uitverkoren is het juiste woord, want de expositie biedt slechts plaats aan 200 van de maar liefst 17.000 inzendingen uit 77 landen.

Claude Vanheye is al veertig jaar actief in de (pop-) fotografie. Tom Waits, Jimi Hendrix, Blondie, Grace Jones en Michael Jackson zijn maar enkelen van de grote namen die de afgelopen decennia voor zijn lens stonden. In het Amsterdam Museum is ter gelegenheid van zijn veertigjarig jubileum binnenkort een bijzondere, nooit eerder getoonde selectie uit zijn werk te bewonderen: een unieke verzameling van wereldsterren die Amsterdam bezochten en door Vanheye aldaar in zijn studio en op straat zijn gefotografeerd. Uit die fotosessies kwamen vaak langdurige vriendschappen voort.

Famous Popstars in Amsterdam is van 7 september t/m 4 november te zien in het Amsterdam Museum, Kalverstraat 92 in – uiteraard – Amsterdam. Het museum is dagelijks geopend van 10 uur ’s ochtends tot 5 uur ’s middags. Een verplicht nummer voor iedereen die popmuziek én onze hoofdstad een warm hart toedraagt – en wie weet komt Lady Gaga ook even langs…