Categorie: "Praktijk"

Fotografische hypes – 1

Hyperlichtsterke lenzen

Het zijn grote, logge en zware objectieven, veelal met (Chinese) ‘fantasienamen’ zoals Zhong Yi Mitakon. Je moet de scherpstelling en de belichting helemaal met de hand regelen, en veelal is de afwerking ook niet je dat. Aan de andere kant vermeldt het prijskaartje vaak een bedrag waarvoor je ook een objectief van je ‘eigen’ cameramerk kunt kopen. Compacter, lichter, beter afgewerkt en van alle moderne gemakken voorzien.

Ibelux85mmDe reden waarom serieuze fotografen zo diep in hun zak tasten voor iets wat op het eerste gezicht een antiek barrel lijkt, heet lichtsterkte. Waar de 35 mm lens van je camerafabrikant een grootste diafragmaopening van F 2 of F 1,8 levert, gaat deze tot F 1,4 of zelfs F 0,95. Die één of twee stops hogere lichtsterkte levert twee- tot viermaal zo korte sluitertijden op en verklaart meteen waarom zo’n objectief zo groot en zo zwaar moet zijn – én zo duur. Met als huidige recordhouder een 40 mm F 0,85 IBELUX. Bijna 130 millimeter lang en ruim een kilo zwaar, en met een prijs die aardig in de buurt komt van de twee mille.

Op het eerste gezicht is die lichtsterkte heel prettig, vooral als je vaak bij weinig licht fotografeert of graag weinig scherptediepte hebt.

Heeft de systeemcamera de DSLR nu écht onttroond?

Gezichtsdetectie kán heel handig zijn... als je bij meerdere gezichten in beeld zelf kunt kiezen. Hier ging het goed, elders niet.

Gezichtsdetectie kán heel handig zijn… als je bij meerdere gezichten in beeld zelf kunt kiezen. Hier ging het goed, elders niet.

De spiegelreflex is door fotobladen en fotowebsites al vaker doodverklaard dan de PvdA door politiek-watchers. Ten faveure van de systeemcamera, want die zou hetzelfde bieden in een kleinere en lichtere verpakking. Ook voor actiefotografie zou de systeemcamera tegenwoordig je van het zijn, dankzij fasedetectiepixels op de sensor, die net als de fasedetectie-AF van een spiegelreflex een bewegend onderwerp met gemak kunnen bijhouden.

Fotobladen en fotowebsites praten elkaar na, net als politicologen (die trouwens indertijd D66 óók hebben doodverklaard). Vandaag was de 3 oktoberviering in Leiden, en de optocht was een ideale gelegenheid om de proef eens op de som te nemen. Weapon of choice: de Fujifilm X-E2 met de 90 mm, allebei volgens de trotse fabrikant én diverse recensenten snelheidskampioenen pur sang.

Fotografische afko’s (4) – K / Kelvin

Een oude kleurtemperatuurmeter met een schaal in graden Kelvin.

Een oude kleurtemperatuurmeter met een schaal in graden Kelvin.

Als je diep het witbalansmenu van je camera induikt, kom je vaak ook een instelmogelijkheid in ‘K’ tegen. ‘K’ staat níet voor ‘kleurtemperatuur’, al heeft het daar wel betrekking op, maar voor ‘Kelvin’. Kelvin (oorspronkelijk ‘graden Kelvin’) is een schaal voor de kleurtemperatuur en vernoemd naar de ontdekker. Een beetje verwarrend is dat hoe hoger de kleurtemperatuur is, hoe kouder of blauwer het licht. Zo heeft warm gloeilamplicht een kleurtemperatuur van zo’n 3000 K. Neutraal daglicht of flitslicht zit tussen de 5000 en 6000 K. Maar op een bewolkte dag of juist rond het middaguur onder een stralend blauwe hemel kan de kleurtemperatuur omhoogschieten naar wel 8000 of 10000 K.

Fotografische afko’s (3) – JPEG

JPEG staat voor Joint Photographic Experts Group, en hoewel vrijwel geen mens dit weet, heeft vrijwel iedereen die fotografeert ermee te maken. Het gelijknamige bestandsformaat is namelijk dé standaard voor beeldopslag. Goedkopere camera’s (waaronder naast vrijwel alle mobieltjes ook de meeste compactcamera’s) kunnen alleen in jpeg-formaat fotograferen. Duurdere (reflex- en systeem)camera’s kunnen daarnaast ook in raw-formaat opnemen, maar of veel vrijetijdsfotografen dat ook doen…

Afk_JPEG

De populariteit van het jpeg-formaat is niet moeilijk te begrijpen, nog daargelaten dat je in jpeg digitale ‘directklaarfoto’s’ krijgt (raw-bestanden moet je eerst ‘ontwikkelen’). Neem twee versies van dezelfde 16-megapixelfoto, gelijktijdig door de camera vastgelegd, de ene jpeg en de andere raw.

Fotografische afko’s (2) – XMP

Als je (al dan niet voor de eerste keer) in raw-formaat hebt gefotografeerd en de opnames door de raw-converter van Photoshop of Photoshop Elements hebt gehaald, tref je na afloop bij elk ‘ontwikkeld’ bestand ook een piepklein ‘xmp’-bestandje aan. Als je dat bekijkt met een programma als Snelle weergave of Teksteditor op de Mac, blijkt het om een tekstbestandje te gaan met allerlei informatie over je foto. Probeer het bestand niet te veranderen,xmp verwijder het niet uit de map en gooi het zeker niet weg: het bevat namelijk jouw ‘ontwikkelinstellingen’ voor de betreffende foto! Elke keer als je het raw-bestand opnieuw opent en de instellingen verandert, verandert het xmp-bestandje mee, terwijl je ‘digitale negatief’ – het raw-bestand als zodanig – intact blijft.

XMP staat voor eXtensible Metadata Platform en is een vinding van Adobe.

Fotografische afko’s (1) – EXIF

exifTijd voor een nieuw rubriekje, met daarin wat afkortingen die beginnende (digitale) fotografen regelmatig hoofdpijn bezorgen. In handleidingen en dergelijke kom je vaak de term exif tegen, en soms staat bij de voorwaarden van een fotowedstrijd dat ze de ingezonden foto compleet met diezelfde exif willen hebben. Exif staat voor exchangeable image file format en slaat in grote lijnen op de extra informatie die je camera vastlegt bij elke opname, zoals de belichtingsgegevens, de gegevens van het gebruikte objectief, datum/tijd en soms ook informatie over de opnamelocatie bij een ingebouwd gps.

Exif is heel handig om te checken wanneer je een foto precies hebt gemaakt of wat er fout is gegaan bij een technisch mislukte opname.

Bevrijdingsdag!

BP2015_1

Je zult het altijd zien… Uitgerekend die ene keer in de vijf jaar dat wél bijna iedereen vrij heeft om Bevrijdingsdag te vieren (behalve ik eigenlijk, maar een keertje spijbelen mag), gaan de weergoden los… Het zijn tenslotte Germaanse goden, zullen we maar denken.

BP2015_2

In Amsterdam viel de schade gelukkig erg mee, op een paar buien en fikse windvlagen aan het begin van de middag na. De warme klanken van de Liquid Sun Orchestra warmden het publiek snel weer op. Elders was het (veel) erger: ik begreep dat het festival in Almere zelfs is afgelast. In het Westerpark in Amsterdam daarentegen werd het al gauw zo druk dat er fotografisch weinig eer meer viel te behalen. Maar daar kwamen de meeste bezoekers natuurlijk ook niet voor!

Voor wie meer wil weten over smartphonefotografie

Zoals meer websites op dit terrein krijgen we wel eens kopij aangeboden – in veel gevallen schaamteloze reclame voor de producten of diensten van de aanbieder. Die verwijzen we dan ook vriendelijk naar de advertentieafdeling door.

Simyo_smartphonecameraEen artikel over smartphonefotografie op het blog van KPN-dochter Simyo is echter van een heel ander kaliber: informatief en leuk om te lezen, en nou net op een gebied waar we zelf allesbehalve een expert in zijn. Vandaar dat we graag een linkje plaatsen, ook al zijn we het met de conclusie (“Een normale fotocamera hoef je dan ook niet meer te kopen. Hij zit namelijk al in je smartphone.”) niet eens ;-)

Afgevallen bladeren

Herfstbladeren

De herfst is het seizoen van verval en verrotting. De afgevallen boombladeren die in dikke stapels overal op de grond liggen,CurvenHerfst vormen daarvan het tastbare bewijs. De kleuren zijn vaak mooi om te fotograferen.

Deze bladeren waren door wind en regen op de verweerde leuning van een bruggetje beland. Belicht een beetje krap en zet de kleurverzadiging in de camera of naderhand in Photoshop extra aan. Een lichte S-vorm aan de onderkant van de curve (Afbeelding > Aanpassingen > Curven) zorgde voor wat meer contrast tussen bladeren en brugleuning.

De mist in

MistVoor gedetailleerde landschappen en architectuurfoto’s is mist een drama: alles in de verte vervaagt. Maar die vaagheid kan ook verzachtend en sfeerverhogend werken – bijvoorbeeld bij een portret in de buitenlucht – of juist vervreemdend. Belicht een beetje over (‘pluscorrectie’) om de lichte tinten licht te houden, en laat het lage contrast bij de nabewerking ongemoeid.