Tip van de week: bestandsformaat, kleurruimte en kleurdiepte

Bijna iedereen snapt meteen dat je een foto van 20 megapixels wel prima naar eentje van 2 megapixels kunt verkleinen, maar niet andersom. Anders moet de computer die ontbrekende 18 megapixels erbij gaan verzinnen. Voor andere eigenschappen van je foto geldt hetzelfde. Van een zogenaamde bitmap-foto zoals een tiff-bestand, waarbij elke pixel over de complete beeldinformatie beschikt, kun je makkelijk een zwaar gecomprimeerd en dus veel kleiner jpeg-bestand maken. In tiff neemt die 2-megapixelfoto zo’n 6 MB in beslag, en de jpeg-versie misschien een tiende daarvan. Maar als je dat jpeg-bestandje vervolgens opent, bewerkt en weer opslaat als tiff-bestand, krijg je de eerder weggegooide extra beeldinformatie niet meer terug. Fervente beeldbewerkers doen er daarom goed aan om in tiff te werken en hun bestanden pas op het laatst op te slaan in jpeg voor webgebruik.

Afbeelding: Jeff [email protected] / Wikimedia Commons

Ook met kleur heb je verschillende opties, die bekendstaan als kleurruimtes of kleurprofielen (het verschil is even niet van belang). Om te voorkomen dat jouw foto elders heel anders op het scherm verschijnt of uit de printer rolt, zijn er diverse gestandaardiseerde werk- of kleurruimtes ontwikkeld. De meest bruikbare (wat niet wil zeggen: de beste) zijn Adobe RGB en sRGB. Adobe RGB dekt een groter deel van het zichtbare kleurenspectrum af, en is daarom in principe de betere keus. sRGB is echter nog de steeds dé standaard op internet, aangezien zelfs de beste schermen niet het hele Adobe RGB-spectrum aankunnen.

Je kunt indien nodig altijd van profiel wisselen via Bewerken > Omzetten in profiel. Wederom heeft het weinig zin om van het ‘kleine’ profiel (sRGB) naar het ‘grote’ (Adobe RGB) op te schakelen. Voor ontbrekende kleurinformatie geldt net als voor ontbrekende pixels: weg is weg. Je kunt dus het beste in Adobe RGB werken tot je je foto’s (onder een aparte naam!) in verkleind formaat opslaat voor web. Op de meeste camera’s kun je, als je in jpeg fotografeert, in het menu kiezen tussen Adobe RGB of sRGB. Als je een raw-bestand opent met Adobe Camera Raw, vind je in de onderste balk tussen Afbeelding opslaan en Afbeelding openen een regel met ‘bestandsparameters’. Als je daarop klikt, kom je in een venster met Werkstroomopties terecht (in Lightroom vind je een en ander onder Bestand > Exporteren). Achter Ruimte kun je de kleurruimte instellen. Daarachter kun je bij Diepte kiezen tussen 8 of 16 bits per kanaal. 16 bits geeft tweemaal zo grote bestanden maar ook fijnere kleurnuances, wat bijvoorbeeld goed van pas kan komen als je een portretretoucheprogramma gebruikt voor het ‘gladstrijken’ van de huid. Zo’n programma geeft met 8 bits kleuren sneller een vlekkerig effect (‘posterisatie’).

Het wordt wat eentonig, maar van 8 bits naar 16 bits opschalen heeft weinig zin. Je zult dus gedurende de hele rit in 16 bits kleur moeten blijven werken. Als de eindresultaten zijn bestemd voor webgebruik, waar 8 bits kleur een must is, kun je de omzetting naar 8 bits sRGB zelfs automatisch laten doen zodat je het niet kunt vergeten (de betreffende optie aanvinken bij Bestand > Exporteren > Voorkeuren exporteren of in het venster Opslaan voor web).

Nog één goede raad aan het slot van dit lange en nogal technische verhaal. Bij de kleurruimtes en -profielen tref je doorgaans ook een hele lijst scherm- en printerprofielen aan. Blijf daarvan af! Als je het specifieke profiel van je eigen beeldscherm kiest, zit je ‘in je eigen wereldje’ te werken. En bij printers is het nóg erger, want die gebruiken een compleet ander kleursysteem dan je camera of scherm. Printerprofielen komen pas aan de orde zodra je gaat printen!

Lees ook:Tip van de week: van zwart-wit naar kleur
Lees ook:Tip van de week: kleurruimte
Lees ook:Photoshop CC, wat moet je ermee? (III)
Lees ook:Tip van de week: kleur en zwart-wit in één foto
Lees ook:Tip van de week: 256 tinten grijs

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.