Fotografische hypes – 1

Hyperlichtsterke lenzen

Het zijn grote, logge en zware objectieven, veelal met (Chinese) ‘fantasienamen’ zoals Zhong Yi Mitakon. Je moet de scherpstelling en de belichting helemaal met de hand regelen, en veelal is de afwerking ook niet je dat. Aan de andere kant vermeldt het prijskaartje vaak een bedrag waarvoor je ook een objectief van je ‘eigen’ cameramerk kunt kopen. Compacter, lichter, beter afgewerkt en van alle moderne gemakken voorzien.

De reden waarom serieuze fotografen zo diep in hun zak tasten voor iets wat op het eerste gezicht een antiek barrel lijkt, heet lichtsterkte. Waar de 35 mm lens van je camerafabrikant een grootste diafragmaopening van F 2 of F 1,8 levert, gaat deze tot F 1,4 of zelfs F 0,95. Die één of twee stops hogere lichtsterkte levert twee- tot viermaal zo korte sluitertijden op en verklaart meteen waarom zo’n objectief zo groot en zo zwaar moet zijn – én zo duur. Met als huidige recordhouder een 40 mm F 0,85 IBELUX. Bijna 130 millimeter lang en ruim een kilo zwaar, en met een prijs die aardig in de buurt komt van de twee mille.

Op het eerste gezicht is die lichtsterkte heel prettig, vooral als je vaak bij weinig licht fotografeert of graag weinig scherptediepte hebt. Maar pas op: de scherptediepte is op korte afstanden zó klein dat die grootste opening in de praktijk nauwelijks bruikbaar is. Temeer omdat de optische kwaliteit van zulke ‘lichtkanonnen’ blijkens diverse tests veel te wensen overlaat. Pas na minstens twee, drie stops diafragmeren trekken met name de hoeken van het beeld bij. Maar dan is het voordeel tegenover een minder lichtsterke lens weer verdwenen.

Met een systeemcamera is het helemaal uitkijken. Je bent op handmatige scherpstelling aangewezen, en dat is ondanks die hoge lichtsterkte en hulpmiddelen zoals Focus Peaking geen pretje. Als je uit de hand fotografeert, is de kleinste beweging al funest. Bijvoorbeeld de beweging die je maakt om het diafragma handmatig van de grootste opening naar het ‘werkdiafragma’ terug te draaien.

Voor filmers kan zo’n handmatig scherp te stellen objectief wél een uitkomst zijn, bij voorkeur in combinatie met een traploos instelbaar diafragma. Voor de rest zouden we persoonlijk zulke lichtkanonnen links laten liggen, tenzij ze echt spotgoedkoop zijn – óf er een gerenommeerde merknaam zoals Carl Zeiss op staat. Dan zijn ze weliswaar nóg prijziger, maar dan weet je in elk geval dat het goed zit met de kwaliteit.

Lees ook:Vermijd de uiterste f/ standen
Lees ook:Scherptediepe: belangrijk instrument
Lees ook:Scherptediepte: helemaal niet moeilijk
Lees ook:Tip van de week: lichtsterkte
Lees ook:Uiterste standen objectief vermijden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.