Schendt Volkskrant portretrecht met ‘stigmatiserende’ foto?

In Nederland mag je mensen in principe zonder uitdrukkelijke toestemming in de openbare ruimte fotograferen. En je mag die foto’s ook ‘publiceren’, zolang je hun portretrecht maar niet schendt. Zo’n schending komt in beeld zodra je ze financieel benadeelt of in een kwaad daglicht stelt (‘reputatieschade’). En dat laatste is precies wat de Volkskrant volgens Mohammed Rashid heeft gedaan. Op de foto op de voorpagina van gisteren is hij duidelijk herkenbaar afgebeeld terwijl hij door de marechaussee bij Schiphol wordt gecontroleerd, met een zwaarbewapende militair op de achtergrond. Zijn baard wekt al gauw bepaalde associaties in de hand.

Meneer Rashid vindt dat dit niet zomaar kan, en is een Facebookactie gestart. Hij kondigt bovendien juridische stappen aan. In Een Vandaag kwamen de verschillende standpunten zojuist aan bod. De Volkskrant (klik op het plaatje om naar het bewuste hoofdredactionele artikel te gaan) houdt voet bij stuk. Volgens juriste annex fotografe Charlotte Meindersma heeft een nieuwsmedium in beginsel veel speelruimte: voorafgaande toestemming is niet nodig en een geportretteerde heeft geen vetorecht. Wel voegt ze daaraan toe dat bij een juridische toetsing een belangenafweging wordt gemaakt, waarbij ook de context van de foto een belangrijke rol speelt.

Natuurlijk zal de marechaussee wellicht wat vaker meneren met baarden met een Midden-Oosters voorkomen controleren dan ongesluierde blonde vrouwen, zoals op Geen Stijl is opgemerkt. Waar men ook, niet zonder leedvermaak, meneer Rashid op een hele stoet (als je ‘s mans opvattingen niet deelt) discutabele Facebookvriendjes heeft betrapt. Al maakt dat hem, zoals men onmiddellijk toegeeft, niet automatisch tot een potentiële terrorist. En dat lijkt die kop van het artikel toch een beetje te suggereren.

De vraag waar ik mee worstel, is vooralsnog vooral: had al dit gedoe niet voorkomen kunnen worden met een simpele disclaimer bij de foto in de trant van: “De afgebeelde personen hebben geen directe relatie met het onderwerp van dit stuk”…?

Naschrift: ik noem de heer Rashid bij z’n volledige naam, omdat hij ook als zodanig in de openbaarheid is getreden. Niet ‘Mohammed R’, want hij is geen verdachte. En ook niet ‘Mohammed’ sec natuurlijk, omdat de afgelopen jaren genoegzaam is gebleken dat afbeeldingen van ‘Mohammed’ in bepaalde kringen nogal gevoelig liggen…

Update: de Volkskrant is door de rechter veroordeeld tot het betalen van 1500 euro schadevergoeding (de eis was 15.000) omdat de krant onvoldoende rekening zou hebben gehouden met het persoonlijke belang van Rashid. De eis dat de Volkskrant ook een rectificatie zou plaatsen, is afgewezen. Toch beraadt de krant zich op verdere juridische stappen omdat de vrije nieuwsgaring zo in gevaar zou komen. Ook Rashid sluit verdere stappen niet uit.

Lees ook:Vanfleteren jr. fotografeert vader Stephan
Lees ook:Jezelf in de Volkskrant
Lees ook:Fotowedstrijd: foto’s met een verhaal
Lees ook:Volkskrant verzamelt Grote Fotografen
Lees ook:Een foto van Jezus…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.