Categorie: "Tip van de week"

Tip van de week: voorjaarsschoonmaak

Hoewel het nog wat vroeg is voor een officiële voorjaarsschoonmaak, toch alvast een paar tips. Voor scherpe en contrastrijke foto’s is een schone lens essentieel. Een klein stofje is niet erg; dat zie je niet. Worden het er meer, dan blaas je ze weg met een blaasbalgje. Zonder kwastje, want dat wordt vet en dat vet smeer je uit over de lens. Als er toch viezigheid op de front- of achterlens terecht is gekomen, gebruik je een speciaal lensreinigingsdoekje. Eventueel in combinatie met een druppeltje speciale lensvloeistof. Je kunt ook voorzichtig op de lens ademen, maar pas op voor druppels speeksel.

Gebruik uitsluitend speciale doekjes voor lenzen, want sommige brillenpoetsdoekjes bevatten siliconen en kunnen de coating beschadigen. Te hard wrijven geeft krassen. Dit geldt óók ten aanzien van het lcd-scherm.

Tip van de week: de fun van fotograferen

Fanatieke amateurfotografen lijken wel eens te vergeten dat fotograferen ook leuk kan zijn. Ze spenderen uren aan het tot in de puntjes oppoetsen van hun foto’s – uiteraard in raw -, met een verbetenheid die doet denken aan de barietdrukkers uit het dokatijdperk.

Al in de analoge tijd maakte het begrip ‘lomografie’ opgang: bewust lekker vage foto’s uit de losse pols schieten met een goedkope plastic camera in zuurstofkleurtjes, liefst van Russische makelij. Zulke camera’s zijn er nog steeds, voor de liefhebber.

Maar het kán natuurlijk óók digitaal. Veel moderne camera’s hebben ingebouwde filters, zoals ‘Speelgoedcamera’, om de haarscherpe beelden van je hypermoderne sensor en je dure lens bewust te verruïneren.

Tip van de week: geheugenkaarten

Hoe kies je de beste kaart voor jouw camera? Een kwestie van de duurste kopen die je kunt krijgen (of betalen), of spelen meer factoren een rol?

Allereerst hoeft de grootste of snelste kaart niet de beste optie te zijn. Oude camera’s met een sleuf voor SD-kaarten (zoals de populaire Nikon D50 en D70) kunnen niet altijd overweg met de nieuwere variant SDHC. Voor SDXC geldt a fortiori eenzelfde verhaal. Ook een hogere snelheid (die bij SDHC/XC-kaarten wordt aangeduid door de snelheidsklasse) is niet altijd jouw geld waard. Op papier is een kaart met klasse 6 of 10 anderhalf respectievelijk tweeënhalf keer zo snel als een kaart met klasse 4… maar het prijsverschil is vaak navenant. Je profiteert alleen van die snelheid als je vaak serieopnamen schiet, in raw-formaat fotografeert of HD-video opneemt.

Tip van de week: rechte horizon

Met excuus voor de vertraging alsnog de tip van deze week. Een van de lastigste dingen bij landschapsfotografie is de horizon waterpas houden. Kleine afwijkingen vallen nauwelijks te zien in de zoeker of op het lcd-scherm, maar des te beter achteraf op het computerscherm.

Een statief met waterpas meenemen is niet altijd een praktische optie. Een aantal nieuwere camera’s, waaronder de Nikon D7000 en de Pentax K-5, beschikt over een ingebouwd elektronisch waterpas, dat op afroep verschijnt in de zoeker of (bij Live View) op het scherm. Erg handig! Je moet alleen even opletten dat je niet zo gefixeerd bent op het rechthouden van de horizon, dat je van de weeromstuit niet meer op de compositie en dergelijke let.

Tip van de week: vuurwerkfotografie

We kunnen er pal voor oudejaarsavond bijna niet omheen. In elke stad en ieder gehucht gaan weer de nodige kilo’s vuurwerk de lucht in. Als je jouw camera pakt in plaats van een doos vuurpijlen, heb je er langer plezier van en loop je minder risico op verschroeide vingers.

De belichtingstijden lopen al gauw in de seconden, dus je ontkomt niet aan een statief. Stel gerust een lage ISO-waarde in. Het diafragma hangt een beetje af van hoe helder de lucht én de explosies zijn. Meestal is een gemiddelde waarde prima: een kwestie van experimenteren.

Tip van de week: je eigen fotokaart

Kerstmis staat alweer voor de deur, op de voet gevolgd door Oud en Nieuw. Traditioneel de tijd waarin de meeste wenskaarten worden verstuurd. Als fotograaf ontkom je bijna niet aan het maken van je eigen wenskaart. Dit kon al in het filmtijdperk, en is nu alleen nog maar leuker, creatiever en makkelijker geworden. Sommige aanbieders – waaronder TNT Post en Kaartje2Go kunnen je ontwerpen zelfs voor je frankeren en versturen. Handig als je je met dit barre weer liever niet tweemaal naar buiten waagt: eerst om je kaarten op te halen en vervolgens om ze op de bus te doen. En natuurlijk óók handig wanneer je op de valreep ontdekt dat je toch iemand bent vergeten…

Helemaal digitaal gaat het natuurlijk nóg sneller en goedkoper. Bij veel aanbieders kun je terecht voor gratis e-cards. In sommige gevallen kun je zelfs je eigen foto gebruiken, zoals bij GoCards.

Tip van de week: ontspanvertraging

Toen de eerste digitale consumentencamera’s hun opwachting maakten, was niet alleen de beeldkwaliteit nog verre van ideaal. Een veelgehoorde grap was dat je om een zonsondergang te fotograferen, al ’s ochtends vroeg de ontspanknop moest indrukken. Hoewel er op dit front grote verbeteringen zijn geboekt, laat vooral bij compactcamera’s de reactiesnelheid vaak te wensen over. Bij spontane momenten en snel bewegende onderwerpen vis je daardoor achter het net.

Op de keper beschouwd, is de ontspanvertraging de tijd die verloopt tussen het moment dat jij de ontspanknop indrukt en het moment dat de foto wordt gemaakt. Deze vertraging is tegenwoordig in de meeste gevallen verwaarloosbaar. In de praktijk komt er echter vaak nog extra ‘wachttijd’ bij doordat de camera eerst moet scherpstellen. Dit geldt met name voor compact- en in mindere mate ook voor EVIL-camera’s. En juist die scherpstelvertraging levert veel gemiste fotokansen op.

Tip van de week: fotoclubbing

Eind jaren tachtig van de vorige eeuw ben ik korte tijd lid geweest van een fotoclub. Dat was toentertijd een uitstervend genootschap van (eigen)wijze oudere heren, dat eenmaal in de zoveel tijd bijeenkwam teneinde recepten voor ontwikkelaar en kamerbrede foto’s op barietpapier van roestige lantaarnpalen uit te wisselen. Ik was toen zelf een stuk jonger en energieker dan nu, en hield het al snel voor bekeken.

Het leek er lange tijd op dat de fotoclubs, in het voetspoor van de serieuze amateurfotografie, een langzame dood zouden sterven. Maar nu fotografie weer een hippe hobby is, óók voor jongeren en vrouwen, blijkt dat veel clubs de digitale draad hebben opgepakt.

Tip van de week: koude start

Uit het kleine nieuws van woensdag: een fietser die in de polder onwel was geworden door de kou, waarschijnlijk omdat hij zonder handschoenen had gefietst. Wat een fietser kan overkomen, kan natuurlijk ook gebeuren met een fotograaf. Als je dus de komende dagen naar buiten gaat om winterplaatjes te schieten, bescherm dan niet alleen je camera, maar ook jezelf. Behalve warm ondergoed, een dikke trui, winterjas en sjaal zijn warme sokken (liefst van wol), stevig schoeisel en handschoenen een must.

Iedere fotograaf weet dat het met handschoenen aan lastig werken is. Maar zodra het gevoel uit je vingers begint te verdwijnen, is het eigenlijk al te laat. Er zijn vingerloze handschoenen speciaal voor fotografen, maar de meningen daarover zijn verdeeld.

Tip van de week: ruis

Vertonen je foto’s bij flinke vergrotingen of ingezoomd op het scherm allemaal stippeltjes en kleine kleurvlekjes? Dan heeft je camera last van beeldruis. Ruis speelt vooral op bij hoge ISO-waarden. Compactcamera’s hebben er sneller last van dan spiegelreflexen, door hun kleinere beeldchip. Vooral cameraatjes met 12 of 14 megapixels zijn van huis uit nogal ruisgevoelig. De nieuwste generatie spiegelreflexen, met een CMOS-beeldchip aan boord in plaats van de traditionele CCD, scoort ondanks de extra pixels juist beter dan toestellen van een paar jaar geleden.

In wezen zijn er twee soorten ruis: luminantieruis (zeg maar de ‘korrel’) en kleurruis (verdwaalde gekleurde spikkeltjes in beeld). Vooral kleurruis is knap irritant, want een beetje korrel kan – net als in het filmtijdperk – best sfeervol zijn. Zeker in zwart-wit. Je kunt de ruis binnen de perken houden door zo laag mogelijke ISO-waarden te kiezen, al is dat bij weinig licht soms makkelijker gezegd dan gedaan. Weersta de verleiding om onder te belichten, want dat werkt ruis extra in de hand.