Tip van de week: zwart-wit

In wezen is het vreemd dat we zwart-witfotografie als een soort hogere kunstvorm beschouwen. Dat de vroegste foto’s in zwart-wit waren, had een technische reden, geen esthetische. Vaak werden foto’s met de hand ingekleurd, om de kloof met de schilderkunst te verkleinen. Dat amateurfotografen tot in de jaren zestig en zeventig aan zwart-wit vasthielden, was voornamelijk een prijskwestie.

Nu iedereen in kleur fotografeert, is zwart-wit natuurlijk een middel om je te onderscheiden van de massa. Niet elk onderwerp doet het overigens automatisch beter in zwart-wit. Een goede vuistregel is dat zwart-wit met name geschikt is voor grafische onderwerpen en voor situaties waarin kleur niets wezenlijks toevoegt, maar alleen maar de aandacht van de essentie afleidt.

De term ‘grijsfotografie’ zou de lading trouwens beter dekken, want het draait in de regel niet alleen om ‘zwart’ en ‘wit’, maar ook en vooral om de nuances daartussen. Dat geeft gelijk een beetje aan waar de schoen wringt, want waar een bepaalde tint rood en een bepaalde tint blauw in kleur hel tegen elkaar afsteken, kunnen de overeenkomstige grijstinten nauwelijks te onderscheiden zijn. In het filmtijdperk gebruikten fotografen een bont scala aan gekleurde filters voor het objectief om de weergave bij te sturen.

Op dit front heeft digitaal natuurlijk een streepje voor, want als je de camera op zwart-wit of sepia (warmtoon) instelt, kun je het resultaat direct op het scherm controleren. Zelfs vóór de opname, met Live View of een compact- of systeemcamera. Echte fijnproevers kunnen het omzetten naar zwart-wit beter zelf doen in een programma als Photoshop. Daar kun je het gewenste effect heel precies regelen, dus zet alsjeblieft nooit platweg de Modus op Grijswaarden! Bijkomend voordeel van achteraf omzetten is dat je wél desgewenst van een kleurenopname een zwart-witbeeld kunt maken, maar niet andersom.

Lees ook:[Boek] Digitale fotografie zwart wit
Lees ook:Zwart-wit: tijdloos mooi
Lees ook:Lijnen en zwart-wit
Lees ook:Kleur en zwart-wit met één klik
Lees ook:Tip van de week: witbalans