Tip van de week: waarom de analoge trend onzin is

De analoge retrotrend in de fotografie vergelijk ik graag met mensen die heilig geloven dat een platenspeler beter is dan een cd-speler. Die in het mp3-tijdperk trouwens ook weer achterhaald begint te worden – maar dat heeft puur praktische redenen.

Het is ieders goed recht om te geloven dat analoog beter, echter of mooier is dan digitaal. Ook al blijkt uit de feiten dat digitaal inmiddels in nagenoeg elk opzicht analoog heeft ingehaald. En in legio gevallen zelfs mijlenver voorligt. Dat geldt niet alleen voor de puur technische kwaliteit, maar ook voor de houdbaarheid. Zélfs van prints, en zélfs in zwart-wit. En dan laat ik de andere praktische voordelen nog maar even buiten beschouwing.

Ik heb enig recht van spreken, omdat ik zelf de digitale boot zo lang mogelijk heb afgehouden. Maar al toen ik m’n eerste digitale reflex, met toen nog zes megapixeltjes kocht, was meteen pijnlijk duidelijk dat m’n filmscans (van de beste negatief- en diafilms, met een speciale filmscanner van over de 500 euro) daar niet aan konden tippen. En toen was digitaal spul nog relatief duur in aanschaf. Tegenwoordig koop je een geheugenkaart met ruimte voor honderden foto’s voor de prijs van één kleinbeeldfilmpje.

De analoge brigade is bovendien niet consequent. Je koopt natuurlijk geen dure platenspeler bij een winkel voor audiofielen om je gekoesterde grammofoonplaten vervolgens tot mp3’tjes voor je iPod te verhakselen. Maar dat is op de keper beschouwd precies wat lomografen doen. Eerst roepen dat analoog je van het is, en vervolgens via een analoge omweg toch op de digitale toer gaan. Dan krijg je een ‘analoge galerie’ op internet, die in laatste instantie natuurlijk digitaal – want gescand – beeld bevat. Want analoge foto’s of negatieven kun je niet posten of shoppen… I rest my case.

Om in tiptermen te blijven: koop gerust zo’n analoge camera voor de vitrine of de leut. Maar betaal er geen woekerprijzen voor en verwacht er geen wonderen van – als creatieve opkikker of op het gebied van kwaliteit.

Lees ook:Poll: analoog en/of digitaal?
Lees ook:Tip van de week: analoog voor aficionado’s
Lees ook:14 redenen om weer analoog te fotograferen
Lees ook:Hoe zoek je jouw ideale camera uit?
Lees ook:Tip van de week: slow photography

14 reacties op “Tip van de week: waarom de analoge trend onzin is

  1. Anita Kuylen

    Ik weet nog goed dat m’n zoon (toen een jaar of 5) met een LP in z’n handen stond en uitriep “wat een grote cd” in 1 klap voelde ik me echt oud!
    Vooral toen ik hem vertelde wat een LP is en niet in de cd-speler hoort! Op dat moment had ik ontzettend veel spijt dat ik m’n platenspeler had weg gegeven. Toch bij de drogisterij Chlecker (ja drogisterij!) heb ik er 1 aangeschaft zodat ik kon laten zien hoe nou zo’n plaat werkt. Voor mij had het eigenlijk enkel een nostalgische waarde. Ik zie me nog staan samen met m’n zus, playbackend in de keuken op de muziek van Abba.
    De platenspeler staat inmiddels weer op zolder.
    Wat betreft Lomografie….tja dat is hier thuis al een discussiepunt. “Hoe ik het in m’n hoofd haal om eerst flinke wat geld uit te geven aan een dure SRL camera, en vervolgens met een plastic-toy camera op stap ga!!!”
    Ja waarom doe ik dat?
    Door het digitale tijdperk kan opeens iedereen fotograferen (daar hoor ik jammer genoeg ook bij) tussen de vele shots zit altijd wel een redelijke prent! Je ziet immer direct wat je hebt gefotografeerd.
    Analoog wordt het verhaal anders. Met mijn Agfa Clack en Holga camera kan ik maar 8 foto’s maken en zal ik toch bewuster moeten nadenken over mijn compositie en belichting. Dat de opnames niet scherp zijn, vlekken en krasjes vertonen, verzadigde kleuren bevatten dat weet je als Lomografie-fan. Maar dat maakt de foto juist zo speciaal. Zoals jij al zegt Raymond, je moet geen wonderen verwachten op het gebied van kwaliteit. Maar ik denk wel dat het je een stuk creativiteit en plezier geeft in het fotograferen. Dus je titel dat de Analoge trend onzin is, is niet helemaal waar!
    Maar ja, ik ben net als jij maar een kluns met een camera!
    http://fotografiebeeldvisie.blogspot.com/2010/03/lomografie.html
    http://fotografiebeeldvisie.blogspot.com/2011/03/agfa-clack.html

      /   Beantwoorden  / 
  2. Robert

    Ik vind absoluut niet dat de analoge trend onzin is.

    Probleem van digitaal is dat het te perfect, te clean is. En daarom ook wat zielloos. Juist het imperfecte van film is een reden voor fotografen om ook nu nog voor analoog te kiezen.

    Helaas kan ik mij de kosten voor film en ontwikkelen niet meer veroorloven, ander zou ik zeker nog met mijn Lomo fotograferen.

      /   Beantwoorden  / 
  3. Raymond Harper

    Té scherp, daar kan ik me wel wat bij voorstellen. En die hoge prijzen maken analoog (zowel in de fotografie als de audio) zo lekker elitair. Toen iedereen nog een analoge camera had, liepen een heleboel van die hippe voortrekkers die nu aan de Lomo zijn met een digitaal cameraatje te pronken, wedden?
    Overigens: de prijs van de LomoKino viel me (relatief) erg mee, maar wat een nieuwe Lomo tegenwoordig doet… Aan zulke tegentrends wordt grof geld verdiend, waardoor het onbetaalbaar wordt voor de échte fans.
    Verder blijf ik er bij dat krassen en tikken van een grammofoonplaat muziek niet mooier maken. Hetzelfde geldt voor de imperfecties van het medium film.

      /   Beantwoorden  / 
  4. Robert

    Raymond, de schoonheid van imperfectie is een kwestie van smaak. Daar valt lastig over te twisten. Ik kan ook niet uitleggen waarom ik een meisje dat een beetje loenst of een vrouw met flaporen aantrekkelijker vind dan het volmaakte supermodellentype.

    Misschien omdat perfectie bijna altijd saai is.

    Wat de Lomo betreft: een nieuwe LC-A+ kost 249 euro. Dat ben je voor een vergelijkbare digitale compact ook kwijt. Waarbij de Lomo het voordeel heeft dat ie tegen een stootje kan en niet een dag na aanschaf al weer gedateerd is, zoals bij de huidige digitale camera’s. Je kunt er jaren mee vooruit.
    De vraag is of je de vervolgkosten (film, ontwikkelen, [laten] afdrukken en/of inscannen) kan opbrengen.

      /   Beantwoorden  / 
  5. Raymond Harper

    Dat esthetische perfectie saai is, beaam ik graag. Een volmaakt symmetrisch, glad(getrokken) gezicht zonder rimpeltje… en zonder karakter.

    Technische imperfectie vind ik een iets ander verhaal. Ik moet altijd denken aan die ‘kunstfoto’s’ die het moeten hebben van een lading (expres aangebrachte) vlekken en krassen. Bij ‘A Mind of their Own’ was dat tenminste nog functioneel. En wat die prijs betreft: ik heb ooit een Voigtländer Vito-cameraatje in de uitverkoop op de kop getikt voor 100 gulden. Normaal kostte-ie 200 gulden. Dat was een goed ding, met een scherpe lens. De Lomo is technisch zo achterhaald en zo slordig in elkaar gezet, dat ik 250 euro eigenlijk een woekerprijs vind.

      /   Beantwoorden  / 
  6. Rudolf

    in het land van PC is digitaal koning.
    de referentie is nog steeds dia film projectie, het liefst met een top Leica projector.
    het manco is dat de digitale brigade nooit meer in de gelegenheid is om zo’n highend dia projectie te ondergaan en dat is spijtig want ieder zal meteen beamen dat dat niet te toppen valt.
    het is opmerkelijk dat er vaak geroepen wordt door leken over Vinyl versus CD.
    velen van die roepers zaten in 1983 nog op hun driewieler, en hebben verder de ballen verstand van goed Analoog en wat dat inhoudt en hier is een direct raakvlak tussen fotografie en audio, want de echte kennis van zaken raakt dun. Maar als je er geen verstand van hebt is het beter om je wat koest te houden.
    “het is digitaal dus het is perfect”. wat hobbelt de massa toch overal achteraan, als schaapjes achter de marketing machine.

      /   Beantwoorden  / 
  7. Raymond Harper

    In 1983 was ik de driewieler echt al ontgroeid ;-) Wat niet wegneemt dat het een lastige discussie blijft. Voor zover ik – en ik zit als eindredacteur van een groot fotoblad echt wel redelijk in de materie – kan nagaan, zit een goede (full-frame) digitale reflex van nu puur technisch op het niveau van een goede middenformaatcamera van tien jaar terug. Ik heb ermee gewerkt, dus ik kan het weten.

    Nadeel van analoog is dat het zo kwetsbaar is. Een cd, om het even bij geluid te houden, speelt af of niet. Een grammofoonplaat die is ‘grijsgedraaid’, een naald die versleten is of net niet goed afgesteld, en daar gaat je goede geluid.

    Natuurlijk: digitaal is gebaseerd op reductie of compressie – versimpeling van de werkelijkheid (net als m’n stukje ;-) Maar wat heb je aan die fijne analoge nuances wanneer allerlei stoorfactoren een veel grotere (negatieve) invloed hebben op het eindresultaat?

      /   Beantwoorden  / 
  8. Rudolf

    De Compact Disc is nooit bedoeld geweest voor de audiofiel, maar voor de massa. de massa wil gemak eenvoud en handig. daarom heeft de massa een ipod en een compact camera.
    er worden te kust en te keur drogredenen aangehaald, appels met peren vergeleken. natuurlijk zijn er veel raakvlakken tussen audio en fotografie. als de discussie gevoerd gaat worden over absolute kwaliteit dan is het drog om te zeggen digitaal is handig en makkelijk, en daarom beter. want daar komen de digitaloos dan altijd mee aanzetten. natuurlijk heeft een draaitafel in zijn vorm en executie meer aandacht nodig. de een zou dat kunnen ervaren als nadelig, de ander niet.
    in die zin is een auto rijden zeer nadelig ten opzichte van een vliegtuig nemen. drogredenen.
    Het ‘grijs draaien’ van Vinyl is een uitdrukking die nergens op gebaseerd is.
    Vinyl gaat ongelimiteerd mee bij een juiste behandeling.
    gaat de discussie over gemak snelheid en eenvoud dan wint digitaal. gaat het over kwaliteit dan wint analoog. de clou is dat de 99% massa uiteraard voor gemak gaat. en daar zit het geld, dus daar focussed de marketing constant op.
    er is slecht digitaal, en er is slecht analoog, en er is enorm veel matige apparatuur. maar diafilm projectie rulez in fotoland en tape rulez in audioland.
    zolang je geen highend diafilm projectie gezien hebt of een analoge master beluisterd en je het PC scherm of de CD als referentie hebt zit je als eenoog in het land der digitaal. eerst ervaren, dan je mening vormen, maar ja het hele internet is wat dat aangaat een wankele bron.

      /   Beantwoorden  / 
  9. Robert

    Raymond, je stelt naar mijn idee analoog iets te veel gelijk aan “stof” en “krassen”. Ik kijk meer naar de inhoudelijke esthetiek.

    Het fotoblad waar je voor werkt, publiceerde deze maand een mooie special over lomograaf Kevin Meredith. En zelfs gedigitaliseerd voor verder gebruik, hebben zijn foto’s een eigen karakter dat met een digitale camera niet of nauwelijks te benaderen valt.

    Het gaat mij er niet om dat een van de twee beter zou zijn, analoog of digitaal. Met mijn reacties wilde ik slechts aangeven dat ik een keuze voor analoge eigenheid niet per definitie onzin vind.

      /   Beantwoorden  / 
  10. Raymond Harper

    @Rudolf: toen de cd-speler pas op de markt kwam, waren spelers en schijfjes knetterduur – en dus onbereikbaar voor de massa. Op een paar analoge diehards na, die de cd – al dan niet terecht – nooit zagen zitten, was de cd toen voor de fijnproever met een ruime beurs. Herinner me nog zo dat de klassieke speciaalzaak (Wijnand van Hooff) z’n platen in de opruiming deed… Toen iedereen een cd-speler had, kwamen er plotseling een hoop spijtoptanten bij… Exclusiviteit – om niet te zeggen een soort snobisme – speelt óók bij sommige mensen een rol.

    @Robert: tja, die meneer Meredith. Het is mijn smaak niet helemaal, maar dat zegt natuurlijk helemaal niks. En, zoals ik al heb gezegd: m’n stukje was bewust provocerend. Ik blijf het wel jammer vinden dat analoog zo duur is/wordt gemaakt. Wat de films en de afdrukkosten betreft, heeft dat ook te maken met de verminderde vraag, maar de Lomo als zodanig is naar mijn idee zwaar ‘overpriced’. Ook de Lubitel, die ik ooit nieuw voor zeven tientjes (in guldens!) heb gekocht, doet nu meer dan 200 euro! Uit eigen ervaring weet ik: het is een waardeloos ding. Als je echt foto’s met een 6×6 twee-oog wilt maken, kun je beter een tweedehands Yashicamat kopen.

      /   Beantwoorden  / 
  11. rudolf

    En nog meer drogreden.
    wat is de zin om te provoceren? denk dat het goed is om een artikel te schrijven over voors en tegens, pro en contra.
    maar schoenmaker houdt je bij je leest.
    uiteraard waren en zijn de CD schijfjes veel te duur, de reden volgens een Philips woordvoerder in 1984: “omdat het digitaal is”.
    digitale opnames waren er al veel eerder (Denon) en het eerste CD schijfje met muziek was er al in 1978 (Agfa).
    diezelfde massa moest nu even een flinke poot worden uitgetrokken, waar hebben we dat meer gezien?
    de LP was adviesprijs Fl 21,95 en de CD werd hoppa Fl 42,95.
    Omdat het digitaal is. Zet uw LP verzameling maar bij de vuilnisbak!

    ook nu koopt de massa nog steeds te dure CD schijfjes, en nieuwe auto’s met 43% belasting. de mekkerende schapen in NL.
    er is een andere briljante uitvinding en dat is de SACD.
    als we die in 1983 hadden gekregen was het andere koek. mogelijk kun je SACD zien als een top full frame sensor. zoiets.
    Vinyl en SACD zijn aan elkaar gewaagd, maar Vinyl scoort op een aantal punten toch mooier.
    de Leica R9 naast een Vlux2 bijt overigens niet.

      /   Beantwoorden  / 
    1. Theo Burger

      Raymond, waarom een mislukte filmscan gebruiken om je verhaal te onderbouwen.

        /   Beantwoorden  / 
      1. Raymond Harper

        Beste Theo, het heeft even geduurd, maar de eerdergenoemde scan is boven water. Stuur maar een mailtje als je ‘m hebben wilt! Vriendelijke groet, Raymond Harper

          /   Beantwoorden  / 
  12. Raymond Harper

    Beste Theo, dit is wat kort door de bocht. Zoals ik al aangaf, betreft het een scan van diafilm (waarschijnlijk Sensia 100) met een Minolta Dimage Scan Dual II – voor de kenner. Dat was indertijd – ik schat rond 2000 – zo’n beetje de beste filmscanner voor amateurs, met een scanresolutie van meer dan 2800 dpi en met AF en fijnafstelling, maar zonder automatische kras- en stofretouche (dat kwam pas bij latere versies). De bestanden van zo’n 10 megapixels en ongeveer 30 MB werden als bitmap opgeslagen. Ik kan de originele scan zo snel niet vinden, maar zodra ik die heb, stuur ik je die graag in volle resolutie HQ-jpeg toe. Anders heb ik nog wel een andere, vergelijkbare scan op de plank liggen.

    Een vriend van me heeft een paar jaar later ook een aantal negatieven uit z’n analoge Nikon-kleinbeeldreflex gescand, en moest eveneens constateren dat de puur technische kwaliteit achterbleef bij die van de opnames van de toen nagelnieuwe 6-megapixelreflexen zoals de Nikon D50/D70. Ik geef overigens grif toe dat a) technische kwaliteit niet alles is, en b) het ‘scherptefetisjisme’ een beetje is doorgeschoten. Bij een portret met een moderne 16- of 24-megapixelreflex zit je je al een ongeluk te retoucheren, en dan laten de fabrikanten ook nog eens het anti-aliasfilter weg voor nóg scherpere plaatjes… Maar dan hebben we het over kleine haartjes, die op film niet eens te zien waren geweest, en niet over krassen, stof en korrel.

      /   Beantwoorden  / 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.