Analoog versus digitaal V

Sensorformaten

De meeste digitale camera’s hebben een sensor die kleiner is dan het aloude kleinbeeldnegatief (24×36 mm). Bij spiegelreflexen voor de consumentenmarkt is het zogenaamde APS-C-formaat van ongeveer 16×24 mm de standaard. Micro Four Thirds is met zo’n 13×17 mm nog een maatje kleiner, en bij compactcamera’s is een sensor ter grootte van een pinknagel of kleiner de norm. Deze relatief kleine sensorformaten vormen een erfenis uit de tijd dat grote sensoren nog lastig te fabriceren en dus peperduur waren. Er zijn tegenwoordig wel camera’s met een sensor van kleinbeeldformaat (‘full-frame’) of nog groter op de markt, maar die kosten minimaal een paar duizend euro. Voor goedkopere uitvoeringen is het wachten totdat camera’s zoals de Nikon D600 en de Sony A99 van gerucht werkelijkheid worden.

Voor de beeldkwaliteit hoeft een kleinere sensor niet per se een probleem te zijn. Een APS-C-spiegelreflex levert technisch gezien (scherpte, korrel/ruis) betere plaatjes dan z’n analoge voorganger met z’n tweemaal zo grote negatieven. Bij compactcamera’s ligt dat iets anders, ook doordat fabrikanten steeds meer pixels proppen op een piepklein oppervlak.

Die kleinere sensor heeft echter ook onder andere het effect dat hetzelfde objectief een kleinere beeldhoek geeft, waardoor het lijkt alsof de brandpuntsafstand wordt verlengd. Voor telefotografen is dat leuk, want hun langste lens is opeens anderhalf keer langer. En met een relatief compacte en goedkope 300 mm op een Four Thirds-camera haal je een schuw beestje opeens net zo dichtbij als met een 600 mm telekanon van weleer. Groothoekliefhebbers bemerken echter dat hun oude glaswerkjes uit het kleinbeeldtijdperk plotseling een stuk minder groothoekig zijn.

Een ander neveneffect van die kleinere sensoren is dat de scherptediepte – wat van voor tot achter scherp op de foto komt – toeneemt. Ook dit is soms welkom en soms minder prettig. Denk bijvoorbeeld aan een erg opdringerige achtergrond. Probeer die maar eens met een eenvoudig compactje onscherp te krijgen…

Lees ook:Fotografische vragen en antwoorden – 4
Lees ook:Cropfactor: niet moeilijker dan het is…
Lees ook:Fotografische vragen en antwoorden – 3
Lees ook:Fotografische misverstanden – 1
Lees ook:Canon G1 X: compact met grote sensor