Available light: schrijven met licht

Canon 30D, 1/6s met f/5.0. Camera op tafel, zelfontspanner.

In jargon spreken we meestal van available light fotografie. Fotograferen dus met het bestaande licht. Met weinig licht, wel te verstaan. Want midden op een zonnige dag een foto maken is wel met het bestaande licht, maar dat is er dan in overvloed. Vaak zelfs veel te veel, maar dat een andere keer.

 

De bezitters van een compactcamera of een spiegelreflexcamera met ingebouwde flitser die in de stand ‘automaat’ fotograferen (hoewel ‘kiekjes’ maken hiervoor misschien een betere aanduiding is) zullen nooit met available light werken. Want zodra in zo’n lichtarme situatie de ontspanknop half wordt ingedrukt schiet de flitser aan of omhoog en wordt al het aanwezige licht ‘overstemd’ met – doorgaans hard en minder fraai – flitslicht.

Situaties

Er zijn heel veel situaties waarbij het fotograferen met available light het mooiste resultaat oplevert. Maar gevaren zijn er natuurlijk ook. Het gevaar van bewegingsonscherpte is het meest nadrukkelijk aanwezig: weinig licht betekent immers lange sluitertijden. Wil je ook nog enige scherptediepte overhouden dan vliegt de sluitertijd nog verder omhoog. En dan wordt het werken vanaf een statief bittere noodzaak.

Een paar situaties. Wie bezoekt er in zijn vakantie nooit eens een kerk of kathedraal? Daar is nooit veel licht en flitsen heeft geen zin vanwege het ontoereikende bereik. Bovendien: flitsen neemt hier al gauw alle sfeer weg. Je zult zelfs de camera zonder flitser moeten corrigeren (‘minnen’) om ervoor te zorgen dat de opname niet te licht wordt.

Trouwreportages en portretten in het algemeen zijn zoveel mooier met bestaand licht. Ook avondopnamen op straat en landschappen in de schemer zijn vaak prachtige voorbeelden van available light fotografie. In musea mag soms wel worden gefotografeerd, mits er niet wordt geflitst. Tijdens concerten heb je soms te maken met sterk wisselend licht, zowel in kleur als intensiteit.

De liefhebber van available light fotografie is tevens liefhebber van een lichtsterke lens. Meestal geen zoomlens dus, maar een vaste lens met een lichtsterkte van f/2.8, maar liever nog f/1.8 of zelfs f/1.4. Beroemde available light camera’s waren destijds overigens de Leica M-camera’s. Het is interessant om te volgen of de digitale M8 deze rol over kan gaan nemen.

Corrigeren

Nog even terug naar het kunstje dat lichtmeten heet. De camera meet de hoeveelheid reflecterend licht en stemt daar sluitertijd en diafragma op af. Bij een gekozen sluitertijd volgt daaruit een diafragma en andersom. De gekozen waarden worden gevonden door de beschikbare hoeveelheid licht ‘terug te rekenen’ naar 18 procent grijs, de hoeveelheid licht op een gemiddelde foto. Maar: een available light foto wordt gemaakt bij weinig licht. Als de camera dat omrekent naar 18% grijs, dan is het resultaat een te lichte foto. Wat zwart is wordt grijs weergegeven, wat grijs is wordt lichter. Als we dus de donkere sfeer willen handhaven, dan is er maar één oplossing: de camera corrigeren. Minnen, in dit geval. Zodat zwart ook zwart blijft.

Op het histogram zal dat vrijwel altijd ‘een berg’ aan de linkerkant te zien geven. Let op: dat is in een donkere situatie geen probleem, maar een must!

De beste methode om het licht in dit soort omstandigheden te meten is de spotmeting, of bij afwezigheid van deze optie de meting met nadruk op het midden. Richt de camera op een relatief licht punt waar je in elk geval nog doortekening wenst en zet die belichting vast. Daarna maak je je kadrering en druk je af.

Niet iedereen heeft zin om steeds met een statief te zeulen. Begrijpelijk. Veel omgevingen bieden gelukkig oplossingen om toch met langere sluitertijden scherpe beelden te maken. Muurtjes, pilaren, een stoel, een tafel, een boom: er zijn mogelijkheden te over om de camera even ‘vast’ te zetten. Een éénpootstatief is licht en wel gemakkelijk mee te nemen: de éénpoot kan met de hand stevig ergens tegenaan worden gedrukt, waardoor ook langere sluitertijden mogelijk worden.

Als het licht volledig ontoereikend is dan kan de digitale fotogaaf zijn ISO-waarde omhoog schroeven. Dat levert per definitie meer beeldruis op, maar soms is de keuze wel een foto met ruis of in het geheel géén foto. Die keuze is niet moeilijk. Maar: wees spaarzaam met een hogere ISO-waarde. Veel uitdagender is het om het bestaande licht met de minst mogelijke beeldruis om te zetten in een verpletterend mooie foto.

Schrijven met licht

Voor de echte fotoliefhebber behoort available light fotografie tot de mooiste vormen van ‘schrijven met licht’. Want dan komt het aan op kennis van je camera, kennis van lichtmeten en het juiste inzicht tot welke contrastomvang het beeld nog bruikbaar is.

Niet alleen de ‘donkere dagen’ lenen zich voor de available light fotografie. Overal dienen zich situaties aan waar met minimaal licht maximaal mooie foto’s gemaakt kunnen worden. Probeer het eens: het maakt fotograferen nòg veel leuker.

Fotowedstrijd voor beroepsfotografen

Veerkracht. Dat is het centrale thema van de vierde fotowedstrijd die Fonds Slachtofferhulp en Canon Nederland N.V. in nauwe samenwerking uitschrijven onder beroepsfotografen. Alle professionele fotografen van Nederland worden uitgenodigd werk in te sturen dat de veerkracht van slachtoffers van een misdrijf, verkeersongeluk of ramp goed in beeld brengt. De inzendtermijn is verlengd tot en met 15 februari 2009.

De eerste prijs is een geldprijs ter waarde van 2500 euro, ter beschikking gesteld door Canon.

Het is de vierde keer dat Fonds Slachtofferhulp en Canon – één van de Founding Members van het Fonds – deze fotowedstrijd houden. De jury wordt gevormd door aantal topfotografen en redacteurs: Joke Hardeman (directeur NFP Photography), Vincent Mentzel (fotograaf NRC Handelsblad), Jules Paradijs (adjunct-hoofdredacteur De Telegraaf), Edie Peters (internetpublicist PhotoQ), Patricia Steur (fotografe), Ruud Visschedijk (directeur Nederlands Fotomuseum) en Marleen Zuijderhoudt (bestuurslid Fonds Slachtofferhulp) gecompleteerd door prof.mr. Pieter van Vollenhoven (voorzitter van Fonds Slachtofferhulp) en Martin Trampe (managing director van Canon Nederland). Zij maken eind maart 2009 in het Nederlands Fotomuseum de uitslag van de fotowedstrijd bekend.

De fotowedstrijden van Fonds Slachtofferhulp en Canon vragen op een indrukwekkende manier aandacht voor de impact die slachtofferschap kan hebben op mensen én voor het belang van hulp aan slachtoffers. Fonds Slachtofferhulp financiert organisaties en projecten gericht op hulp aan en preventie van slachtoffers van verkeersongelukken, rampen en misdrijven.

Canon Nederland stelt drie geldprijzen prijzen ter beschikking aan de fotografen die het thema ‘veerkracht’ het best in beeld hebben gebracht. De eerste prijs is 2500 euro, de tweede en derde prijs zijn respectievelijk 1000 en 500 euro. De inzendingen moeten tussen 1 januari 2008 en 14 februari 2009 zijn gemaakt.

Wildlife fotoworkshops in Zuid-Afrika

In 2009 zullen er in Kololo Game Reserve, Zuid-Afrika, al weer voor het derde jaar, wildlife fotoworkshops worden gehouden. Bestemd voor iedereen die in een schitterende omgeving onder aangename omstandigheden beter wil leren fotograferen.
Er zijn workshops in voor- en najaar, zowel voor beginners [workshops] als voor gevorderden [masterclasses]. De groepen zijn klein en worden intensief begeleid door professioneel fotograaf Willem Laros.

Data
Workshop wildlife fotografie [minimaal 4 - maximaal 7 deelnemers]
I. Maandag 11 mei 2009 [vertrek vanuit NL 10 mei] t/m maandag 18 mei 2009 [aankomst in NL 19 mei] 7 overnachtingen in Kololo tentenkamp
II. Maandag 28 september 2009 [vertrek vanuit NL 27 september] t/m maandag 5 oktober 2009 [aankomst in NL 6 oktober] 7 overnachtingen in Kololo tentenkamp

Anders kadreren: wie durft

Hoezo, hoofdonderwerp uit het midden...

Robin Utrecht is één van mijn favoriete fotografen. In Trouw van 3 januari jl. was een sportfoto van hem opgenomen. Bos sprint hierop naar de derde plaats in Ahoy’ Rotterdam. Maar: kijk eens naar de plek waar Utrecht (ANP) zijn wielrenners plaatst. Tegen het uiterste randje aan, waardoor het schouder-aan-schoudergevecht nog krapper lijkt te worden dan het al is! Heerlijk beeld, waar de spanning vanaf spettert.

SD-kaartjes: tot twee Tb

Steeds meer opslagcapaciteit op een kaartje

Er zijn al gebruikers van compactcamera’s die stoppen met het opslaan van foto’s op de harde schijf van hun PC. Een kaartje van twee Gb kost immers al zo weinig, dat je net zo goed af en toe een nieuw kaartje kunt kopen. Want dan kunnen ze altijd en overal de foto’s van vakantie, kinderen of kleinkinderen laten zien, mits ze hun camera bij zich hebben.
Nog even en je kunt al je foto’s uit je hele leven op één kaartje kwijt. De nieuwe SDXC (eXtended Capacity) opslagkaarten hebben een capaciteit van 32 GB tot 2 TB. De schrijfsnelheid begint op 104 MB/s, maar snelheidsverhogingen tot 300 MB/s zijn nu al voorzien.
Op één 2 TB kaartje sla je zo’n 100 films in HD-kwaliteit op, 480 uur aan eigen HD-video-opnamen of 136.000 foto’s in hoge resolutie. De eerste SDXC-kaartjes komen binnen het eerste kwartaal van dit jaar op de markt. Waarschijnlijk wordt gestart met kaartjes van 64 GB.

Professional Imaging 2009

Elk jaar vindt in Nieuwegein de (vak)beurs Professional Imaging plaats. Professional Imaging presenteert de nieuwste ontwikkelingen en trends op het gebied van vakfotografie, DTP, webdesign, 3d-visualisatie, AV-productie en digitaaldruk. Afzonderlijke vakgebieden die in ras tempo in elkaar grijpen en in elkaar overlopen tot een nieuwe markt: Crossmedia.

Professional Imaging is een beurs met een plus. Want de organisatie draagt ook kennis over via lezingen en workshops. Noteer alvast in de agenda: Professional Imaging, 8 t/m 10 maart 2009 in het Nieuwegein’s Business Center te Nieuwegein.

Alle informatie en het programma met sprekers en workshops: www.professionalimaging.nl

Nog meer foto-manipulatie…

Bron: Trouw
Defensiefotograaf Sjoerd Hilckmann noemt het ‘achteraf gezien een stomme keuze’ dat hij in Uruzgan een actiefoto manipuleerde en ook nog instuurde voor de Zilveren Camera.

 

De 'zelfstandig' rijdende auto...

De

De kwestie Jans (Volkskrant – ontslag i.v.m. manipuleren foto) krijgt een vervolg. Lees maar. Het geeft intussen wel te denken. WorldPress Photo komt eraan. Hoe ‘eerlijk’ zullen die beelden zijn?

„Achteraf gezien had ik die foto niet moeten insturen, maar ik kon niet meer terug. De foto was al een eigen leven gaan leiden doordat ‘ie al in het nieuws was geweest”, vertelt fotograaf Sjoerd Hilckmann (34). Hij heeft naar aanleiding van vragen van Trouw over de foto besloten om met zijn verhaal naar buiten te komen.